Jumat, 02 Juli 2010

2 TIMOTIUYUT


Mbuku 2 Timotiyut yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

At Pawulut nen Timotiyut ake liiru peebi mbanogo nappereegerak yi nogo ti, at awot Timotiyut mondok iniki kunik logonet, imbirak yabu eerit nege nagagerak me, ugun-ugun eerit nage logokwak, iniki kwippunuk liirogon eeke logorak wone ambik aret kini wuppereegerak. Wone alom eeke logorak yoreegerak nogo yi aret.

Iniki mondok nu’lek eeppunuk li’lak yorage, Ala nen yorage kagak yorogo nogogwaarak liiru aa’nduk mbanak nogo mamuninake, Yetut Keritut eeke nagagerak Obeelom Wone nogo liippunuk, yorage, eeke logowak nduk, yoreegerak. At Timotiyut nogo it aakumi mamuninaka aret me, liirogon mamuninake, Obeelom Wone yorage logowak nduk, Ala nen ayonggo pereegerak me, wone yoranet nege, ndi, aaninggin-paaninggin oba age kagak, at oone woorak ineebi mbakwi iigak, iniki nu’lek logonet mamuninake, eeke logowak nduk, yoreegerak.

At Timotiyut nogo aap wi eeko mengga kwak eerit nage, wone wakwi iinok inom age, ndi, wone yugu ambi woppunuk, ti paga obeelom ambi eekkoloorak lek inaruk konenggwi nogo maluk eeppiyoorak kagak eekwi nogo mendek inom eerit nage, eeke logokwak nduk, kini wuppereegerak.

“Ti eerit nogwe nogo abok aret eerit nogwe iigak kwe, kat Timotiyut perak, an eeke nagagi kwak kat ndak-ndak aret eeke logot o. It aakumi iniki Yetut oba panggombunuk abet mbakwi, iniki yanggo yinuk wonogwe, aakumi iniki kunik eeginakwi, iniki nu’lek wonogwe, piyak-payak eeginakwi iigak waganggwi, eeko logowak nduk, kat it aakumi in wakkagak eeke logot o,” yinuk, peebi liiru mbanogo Timotiyut ake nappereegerak nogo yi aret.

-----------------

PAWULUT NEN TIMOTIYUT AKE LIIRU PEEBI MBANEEGERAK WONE

1-1 Timotiyut wae. Kat naput niniki kunik aret me, at Ala mbareegerak paga nit Keritut Yetut ninom kunik logonet, nineenik mondok logorak wone abok yo’niragagerak nogo yorage logokit nduk, Keritut Yetut ayonggo nappiigak agago paneegerak an Pawulut nogo nen wone ambi yokkiri o.

2 At ninogoba Ala inom, ninowe Keritut Yetut inom, imbirak iniki kunik nen wokkugwi, kabuwa nen obeelom eeppagagwi, ndi, kiniki ugun tayenak ale’nggen logonok nduk, eeppagagwi, eeko logogun o.

Iniki eyak wappereegerak wone

3 An ko’lu-kii’me tamban eeke minggirak me, eeke logonet, kat koba aberak wonage me, “Nogoba Ala wa,” yinuk, yoge minggirak. An nombomini maluk abeka’lek logonet iniki abe paga Ala ake eeko nogogwaarak nogo kokwak, an ndak-ndak aret eeke minggirak o.

4 Kat le yereegindak nogo abe’nage kenok, an niniki ale’- nggen nggwok lombok kaakit nduk, “Keya woraakit lak ao,” mbake minggirak.

5 Kat abu abet aret kiniki Yetut oba panggombunuk abet mbareegindak nogo, an neenu aret o. Kowogolo Lowit inom, kagalo Ewunike inom, imbirak aa’nduk abet mbareegwaarak ndak-ndak, kat kunduk abet mbareegindak me, niniki aberak agarik o.

6 Togop me, an neenggi kanobak tebembagage neegak, Ala eyabu ambi ee’nok nduk, unde eeppagareegerak nogo, kani noguk ari kenok ambi kunggwi nogo pogom ambi abeke logonok nduk, yokkigi o.

7 At Ala nen niniki ninagabitinggut mendek wo’- niroolik o. Ata, Aberiniki omaawi eeppinanege kagak ninagabiti lek logonet yorogo logorak mendek inom, aakumi niniki kunik aganaburak mendek inom, niniki warak mendek inom, wo’niragagerak o.

8 Togop me, ninowe eereegerak wone nogo yorage logorak kagabiti mbarugun o. Ndi, an Ala wone yorage nagagirak paga nen keele maa’- nabeegwaarak nogo kunduk, kagabiti mbarugun mban. Obeelom wone yorogwe paga aaninggin-paaninggin ninoba pinanugwi iinok, ndak-ndak woorak nduk, Ala omaawi wo’nirage menggerak me, an nalik lek o. Nimbirak ndak-ndak aaninggin kogo logowok o.

9 At Ala nen ninagap ndake nagagerik, nit at apuri at ake leenak logowok nduk, ninayonggo pereegerak. Nit ambi eekkologogurak paga ti lek o. Ata, at ee’ninaburak kooneegerak nogo ndak-ndak, iniki kunik nen eeppinanege logonet, ninagap ndareegerak. At iniki kunik nen eeppinanege menggerak nogo ti, o yi awo wakkaga’lek kagak, “Keritut Yetut abet mbakwi paga woorak o,” yinuk, koonogo pinaneegerak nogo, pagak yaga’lek wonagagerak kwe,

10 yogondak iluk ninagap ndaka Keritut Yetut kin ari wage nagagerik, kambuurak ninoba lenggenak wonogogurak nogo, lek eerogo punuk, wone obeelom wone waganggwi paga nabelan-kabelan ee’ninaburak wone nogo nggwok paga pagak yereegerak.

11 Wone obeelom wone ti, mamunirage, yi aakumi ndi aakumi yoranet nege, nappiigak logonet, yi awi ndi awi, “Nak o,” yo’nege kenok nage, eeke logokit nduk, leenogo mippa-neegerak.

12 Mippaneegerak me, eerit nage neenok, aakumi nen aaninggin eeppanugwi kwe, nenggali mbaka’- lek aret agarik o. An niniki at oba panggombunuk abet mbareegirak eebe nogo ti, an abu neenu aret o. Ndi, an eeke logokit nduk, unde eeppaneegerak nogo ninowe waga’lek kagak, lek arigin ti lek o. “Yorage logogin aret o,” yinuk, abet aret mbake agarik o.

13 Wone kole wone kat nen it in wakkagak eeke logonok nduk, yokkege nagagirak nogo porogo logot o. Keritut Yetut ninom kunik logonet, wone kole wone yi, abet mbake, ndi, aakumi kinom kunik aganake, eeke logonet, porogo logot o.

14 Abe mendek unde eeppagareegerak nogo, Aberiniki ninikime menggerak nogo nen omaawi eeppagage kagak, liirogon unde logot o.

15 It o Atiya menggaarak aap Pigelut kunduk, aap Eromogenet kunduk, abok aret an mbo paninuk mbaganeegwaarak nogo ti, kat keenu aret o.

16 At aap Onetiporut perak, an mbuti keele maarak neegak, agabiti nen mbo panulik nabenak mban niniki eyak wappani wagak mban eeke nagagerak me, at apuri inom abok aret ninowe inabuwa nen obeelom eeppiige logogin o.

17 At o Oroma nen mbet-mbet kwaa’nabit nege logonet, kwaa’neyareegerak.

18 At o Epetut logonet, yeenggwaanege nagagerak nogo kat abu keenu me, o age yobok eyom paga ninowe nen aap ti, abuwa mba’nuk obeelom eeppigin aret o.

2 Keritut Yetut awot yigin unde abe logorak wone

1 Naput kat perak, Keritut Yetut ninom kunik me, Ala iniki kunik nen omaawi eeppagage kagak, nu’lek logonet, eerit nage logot o.

2 Aakumi apit inenggaanom paga an yi wone ndi wone yokkege koneneegindak nogo, it aap abe mamumbunuk aakumi liirogon mamuniroorak op iigendak kenok, unde logowak nduk, mamunirage logot o.

3 Maluk eeppanugwi iigak, nogogumbuk logonet wagangge minggi kwak, kat Keritut Yetut awot yigin unde abe kwak logonet, nimbirak ndak-ndak waganggo logowok o.

4 Aap ambi nen, “Nowe wim mamunnegerak inikilom nombaruwak o,” yinuk, yi mendek ndi mendek eeriyak mbo punuk, wim eeriyak mban iniki lunik logonet eerit nage menggerak nogo o.

5 Ndi, aap ambi, “Ta aa’nduk onggo kolamenggi?” yinuk, wakkogo logonet, “Ndogop eeru o,” yinuk, wone yugu nogo ndak-ndak eekeelik kenok, onggo kolageelik o.

6 Aap yabu eenggi omaawi eeke logomenggerik, anggen iyaalok yugu nogo nggwok mbanggoloorak op o.

7 An yokkege yi nogo ti, yi wone ndi wone yelok kaanok nduk, ninowe nen keenu eeppagagin me, liippege logot o.

8 At Ala nen Ndawut ombooluk Yetut Keritut kambunuk nogo menggam nen mippereegerak wone nogo ti, an obeelom wone yorage minggirak ndak-ndak aret me, abeke logot o.

9 An wone ti aret yorage neenok, maluk eeppanegak mban eerit wogoga, wogoga, irip paga, “Aap abu maluk eeka o,” yinuk, keele maarogo paneegwaarak yime wonage kwe, Ala wone perak, keele maariyak meek me, wiganinuk nage agaarik o.

10 Togop me, it aakumi Ala miirinabeegerak iniki Keritut Yetut oba panggombunuk, abet mbakwi iinok, inagap ndappunuk mondokmondok inom tiyanak logowak nduk, maluk eeppanugwi iigak, it inake nogogumbuk logonet wagangge minggirak o.

11 “Nit at ninom kambeegurak kenok, at ninom nineenik arugun o.

12 Maluk eeppinanugwi iigak, ninogogumbuk logonet, waganggwiniinok, at ninom tiyanak logonet, aakumi inarum logogun o. Nit nen at mbo pugwi niinok, at kunduk nit mbo pinanigin o.

13 Nit yogootak kagak alik eekwi kwe, at yegetak perak, alik ageelik yegetak ndak-ndak aret eeke menggerak o,” yinuk, yogo menggaarak nogo ti mondok abet aret o.

Ala eyabu eerit nogo logonet, eeko logorak wone

14 Wone yokkege yi nogo ti, aakumi nen abeko logowak nduk, yorage logot o. Wone mbuuluk yugu kagak wone wakwi nogo paga obeelom eekkologwe lek it konenggwi nogo iniki mi’nage me, “Togop eerugup o,” yinuk, Ala enggaanom paga koone omaawi paga yorage logonok nduk, yokkigi o.

15 Aap ambi yabu abe eeke logonet, agabiti mbakeelik nogo pogom, kat Ala ari menggerak wone mamunirage logonet, kiniki nen koonogo alik inom nabenogo yoraga’lek at oone mban liirogon yorage keenok, Ala nen inikilom kombaruwak nduk, liippunuk, eeke logot o.

16 Wone liirak lek inoone amburu puk-puk agan nugwi paga obeelom eekkoloorak lek maluk eeriyak mban ee’ninake logorak me, mbo puurak aret o.

17 It aap inawin maaluget ambit me kungge nagaatik, ineebe paga nggwok wigangge menggerak nogo pogom, it aap ti, inoone togop aret wiganinuk nage menggerak. Wone ti agan nugu menggaarak nogo ti, aap Kimeneyut Piletut imbirak it inom a’nuk agan nugu menggaarak.

18 It aap ti, Ala ari menggerak wone nogo nomonogo mbo punuk, “Aakumi kambunuk nogo menggam nen muk ineenik agago mippiyareegerak o,” yinuk, yogo logonet, it abet mbareegwaarak nogo ando iniki abut laganggo menggaarak kwe,

19 o wurik ili agago liiru mbanogo pogo mengga kwak, Ala eeriyak kooneegerak nogo, “Mondok logogin,” mbaruwak nduk, ari logonet, “An napuri kenok ti, neenu aret minggirak o.” Ndi, ambi, “Yi aap ndi aap abok aret, An Ala aput aret o, yogwe iinok, It maluk eekwi nogo mbo pogo logowak o,” yinuk, yereegerak me, it aap ti togop aret eeko menggaarak kwe, Ala nen, “Eeriyak,” kooneegerak ti, o eyak wurabak nu’lek menggi kwak, mondok nu’lek aret logogin o.

20 O nggwok wurik inikime ti, mbuti emas paga inom, mbuti perak paga inom, togolowak ti mendek mban ogobakkigirik menggerak lek o. Ata, ando eyo paga inom, ando nggween paga inom, ogobakkigirik menggerak. Togolowak abe kigirikwe kenok ti, iya mendek ambi eeriyak nduk, leenak menggerak. Ndi, maluk negen kenok perak, we ugun eekak yuurak nduk menggerak.

21 Togop aret menggerak me, aap ambit-ambi togolowak koorak mondok obeelom wonage kokwak, at omaluk mbo pege kenok, at ogoba nen yi mendek ndi mendek obeelom iya lombok eeke logowak nduk, ogoba ake mondok leenak aret menggerak.

22 Wologwe tawe iniki nengge nogo kokwak, kat togop eekkake kero, mbo punuk mbagangge logot o. Abe kenok mban eekwi inom, iniki abet mbakwi inom, aakumi iniki kunik aganakwi inom, iniki ambit lambunik wonogwe inom, it aakumi iniki abe paga, “Ninogoba Ala aret o,” yinuk, yogwe nogo, kinom a’nuk it eekwi ti mendek mban mugurok nage logot o.

23 Aap wi negen wone yugu pelaarit nugwi paga ndugwi pugwi nogo, kat keenu me, mbo pege logot o.

24 Kat ninowe ayeloman aret kenok, ndugwi pegak eeriyak ti mage o. Ata, yi aakumi ndi aakumi abok aret koone yanggorogon yorage, wone mamunirage, maluk eeppagagwi kwe, onggo yoraga’lek puk wonage, eeke logot o.

25 It kinom ogoorak logonet, wone alik agan nugwi nogo, mbo punuk, abe wone ineenu aruwak nduk, Ala nen eeppiyoorak kagak eerukwak, koone yanggorogon mamunirage logot o.

26 Ala nen togop eeppiige kenok, Ibilit mbake menggerak eeko logowak nduk, keele maarogo piyareegerak kagak, iniki warak a’nuk, keele nogo piinggo’nok wundi wogo logogun o.

3 Age yobok paga aakumi nonggop logorak wone

1 Naput wae. Peebi o age yobok paga aaninggin abu alik negen ninoba ari woraagin nogo, keenu a’nok nduk, yokkigi o.

2 Ti eyom paga eeriyak nogo ti, aakumi nen, “An mban,” mbako logonet, iniki nggilimi wonogwe, wu mban uugwe mbarit nugwi, iniki tiyappatit nugwi, “Wi!” iraawak nduk wogoppatit nugwi, inoreewi miyuk-meya eerogo piinet nugwi, inagalo-inogoba inoone liirogon konengga’lek nugwi, lambek-nggoonak nugwi, Ala wone taganogo pit nugwi, eeko logogun aret o.

3 Ti eerit nugu logonet, inowe-inawot inabuwa mbakwi, inom lambuniyak mbakwi, eeka’- lek aret logogun o. Aakumi inabok mbanit nugwi, eeriyak aganake kenok tebenogo pugwi lek mondok eerit nugwi, inanini wulo lombok logonet, aakumi mondok inoorit nugwi, obeelom eeriyak mondok ineebi mbarit nugwi,

4 aakumi inambokan laganggwi, iniki koongga’lek ugun eerit nugwi, “An mban iya,” mbarit nugwi, Ala inikilom mbaka’lek iniki nengge kenok mugurok noorak mban inikilom mbakwi, ti mendek mban eerit nogo logogun o.

5 Ndi, ti eerit nugu logonet, Ala wone abet mba’nuk mugurok nogwe inetenggen negen eekkolamenggaarak kwe, iniki perak, “Ala nen obeelom eeppinaniyak nineebi,” mba’nuk, eerit nogo logogun o. It aap ti eekwi iinok, inogole nen mbagangge logonu o.

6 It aap ti nen oome ungguwok nduk, inoone waanggo-waanggo yoraanuk unggwogo nagaatik, kumi iniki nengge kenok mugurok nogo logonet, maluk eeko nogogwaarak paga iniki aaninggin wonogwe nogo, it aap ti nen inoone yanggorogon yorogo nagaatik, it kumi nogo iniki nomoninako menggaarak.

7 It kumi ti nen kulinik-kalinik, “Ala ari menggerak wone ti, ambi yo’niraanip o,” yinuk, yorogo menggaarak kwe, Ala ari menggerak wone nogo wagangga’lek aret menggaarak.

8 It aap Yanet Yamberet imbirak en Muta wone, “Nineebi o,” yinuk, yogogwaarak nogo pogom, it aap ti, Ala ari menggerak wone, “Nineebi o,” yinuk, yogo menggaarak. It iniki mondok maluk mban koonggwi me, nit wone abet mba’nuk eekwi paga inabut mbambunuk, eekwi lek iinok, mbo piyareegurak.

9 It aap Yanet Yamberet imbirak nen eerit nogogwaarak kin agagerak nogo pogom, it aap ti, iniki ugun kobak logonet, agan nugwi nogo aakumi abok inenggaanom paga pagak ari kenok, ambinom eeko logogun lek o.

Eeke logowak nduk, irip paga yoreegerak wone

10 Kat perak, an wone mamunirage, eerit nage, eeriyak niniki koongge, niniki at oba panggombunuk abet mbake, maluk eeppanugwi iigak, niniki yanggonak wonage, aakumi niniki kunik aganake, maluk eeppanugwi kwe, nogogumbuk logonet wagangge, eerit nage neyareegindak nogo o.

11 Ndi, an o Andiyokiya inom, o Ikoniyum inom, o Litera inom, wonage me, piyak-payak ee’nakwi iigak, nogogumbuk logonet wagangge nagagirak kwak, yogondak ee’nakwi iinok, wagangge mi-nggirak abok aret kat keenu aret o. An o time wonage me eeppanugwi iigak, nogogumbuk logonet wagangge neegak, nowe nen nagap ndareegerak me, iya!

12 Yi aakumi ndi aakumi Keritut Yetut inom kunik logonet, Ala wone liippunuk eeruwok mbakwi iinok, piyak-payak agago piinet nugu logogun aret o.

13 Togop aret kwe, it aakumi maluk eeka inom, pilit pugungga inom, maluk ambinom nggwok eerit nugu logonet, it mban-mban inambokan laganggologo logogun kwe,

14 kat perak, yi wone ndi wone, “Yi abet aret o,” yinuk, mamunggolagagindak nogo, nggirik-nggerok porogo logot o. Taamini nen mamunggireegwaarak nogo keenu aret.

15 Ala yereegerak wone liiru mbanak paga Keritut Yetut abet mbakwi niinok, ninagap ndariyak nineenu ee’ninaburak wone wulaga mbuuluk paga kat keenu agagindak nogo, abeke logonet, nggirik-nggerok porogo logot o.

16 Ala yereegerak wone liiru mbanak abok aret Aberiniki aakumi inikime lik ari nagagerik, yorage kagak, liiru mbaneegwaarak me, wone mbanak yi nogo paga nen aakumi mamunirogwe, inoone alik agan nugwi nogo kooninakwi, maluk eekwi iinok inaruk wakwi, ndi, obeelom mban eeko logorak lengganogo yorogwe, eeko logowak nduk, mbanak aret menggerak o.

17 At Ala yereegerak liiru mbanak wo’niragagerak nogo ti, nit Ala apuri logonet, yi obeelom ndi obeelom eeko logowok nduk, ninake li’luk agago pereegerak wonage agaarik o.

Pasal 4 1 Aakumi at abu’me piyoorak nduk, ninowe kin ari wage logonet, it ineenik wonogwe inom, kambeegwaarak inom, inowak loonogo inawone amburu mbani woroorak Keritut Yetut inom, Ala inom, imbirak inenggaanom paga an noone omaawi paga wone yi yokkiri o.

2 Ala wone yoranet nege logot o. Anggon kagak, anggon lek kagak, yiyom-ndiyom ugun yorage logonok nduk, pipuk aago logot o. “E o,” yuwak nduk yorage, maluk eekwi iinok mberirage, koone yanggorogon inaruk wake, eeke logonet, kaanaganggenggwi lek kiniki kwippunuk liirogon mamunirage logot o.

3 It aap wone kole wone mamunik nogo koneniyak, “Nineebi o,” yuurak eyom panggoni woraagin. Panggoni wage kenok, it aap ti nen, “Wone ngge yogwe iyaamun?” yinuk, inaruk nggoonit nogo logonet, wone it inikilom mbako menggaarak mban yogwe iinok, inabu’me unggwogo logogun o.

4 It aakumi ti nen Ala ari menggerak abe wone kenok, nomonogo mbo punuk, woneelom kenok mban mbininit nogo logogun o.

5 Togop kwe, kat perak, kiniki tum wakkolage logot o. Maluk eeppagagwi iigak, kogogumbuk logonet wagangge, aap obeelom wone yoranet nugu mengga kwak, kat ndak-ndak yoranet nege, eeke logonok nduk, mippagareegwaarak nogo ndak-ndak aret eeke, eeke logot o.

6 Ala ake amburu kilirogo pugwi kwak, an nooriyak nduk, abu punogo panegaarak wonage me, an lagi noorak panggoni waga o.

7 Nit abet mba’nuk mugurok nogwe nogo kolaawok nduk, wakkagak eeko monggoorak nogo ti, an mondok wakkagak eeke nagagirak o. “Kuli ndi paga mbe agan mi’nari nak o,” yorogwe iinok, mbe agan mi’nari nogo mengga kwak, an abu irip paga kuli mi’nari wagi o. Nit wone abet mba’- nuk mugurok nogwe nogo ti, an mondok aret porogo wonagagirak.

8 Ndi, yogondak at wone a’me nggelok owak loongga ninowe nen it aakumi obeelom eekwi iinok, onggo nggare-nggare mendaarak yippiige menggerak me, o age yobok paga an ambi yippanikit nduk, nake paneegerak wonage o. An nalik yippanigin lek o. Ata, yi aakumi ndi aakuminen, “At kin ari woraawak lak, a o,” yinuk, tokkogwe nogo abok aret yippiyaagin o. Timotiyut liirogon eeke logorak wone

9 Mbet-mbet neya woraanok nduk, koongge logot o.

10 At Ndemat nogo, nggween paga mendek mban inikilom agagerak me, mbo paninuk o Tetalonika nagagerak o. Ndi, at Kereket o Nggalatiya nage, at Titut o Ndalamatiya nage, eekwi iigak,

11 at Lukat alik perak, nimbirak agarik o. At Marakut nogo nimbirak eeriyak op me, kat wage logonet, waganggak woraamunggun o.

12 At Tikikut nogo, o Epetut nappigirak o.

13 Kat wage logonet kenok, togwi yum o Torowat aap Karuput ame kagak wagagirak nogo inom, nambuku pirikperek aago nogo inom, ndi, eyo agabolo paga liiru mbanak ti iya me, ti inom, abok aret wo’nombanok woraamunggun o.

14-15 Aap mbuti paga yi mendek ndi mendek ogobakkigika Alekandet nogo nen nit wone yorogo monggoorak at mondok eebi lombok mbake logonet, maluk iya tit eeppaneegerak me, kat kunduk maluk eeppagukwak, tum wake logot o. At eeppaneegerak nogo ti, nogoba nen onggo ndak-ndak wogorigin o.

16-17 Aa’nduk, nawone mbaniyak nduk, eekwi me, noreewi ambi abu neya woroolik abok aret mbo paneegwaarak kwe, nowe Yetut nen perak, nimbirak logonet, niniki eyak wappaneegerak. An obeelom wone yorage logokit nduk, mippaneegerak nogo, ambi wuppulik tigitogon it aakumi endekem mendek abok aret konenuwak nduk, “An yoraakit o,” yinuk, mi’nage neegak, nowe nen mban nomaawi eeppanege, niniki eyak wappanege, eereegerak o. Togop me, maluk eeppaniyak mbakaarak nogo singa ambeme nen ndinggwi kwak, ndinnabeegerak. Ndi, noreewi mbo paneegwaarak nogo maluk inoba piige kero, Ala yoge minggirak.

18 Maluk eeppaniyak mbakaarak nogo abok aret eeppanugwi iyo, nogoba nen nagap ndarogo at abu’me piige menggim mbogut paga time kuurik me aret pani nagin o. At togop eeppaningin me, endage mondokmondok tiyanak aret logowak o. Amin.

Keyage wappereegerak wone

19 Kwe Piritikila aap Akwila imbirak inom, ndi, aap Onetiporut aaganapuri inom, keyage wappiyaanok nduk yokkigi o.

20 Aap Eratut o Korindut time puk agagerak. Aap Toropimut andi eereegerak me, o Miletut time kagak wagagirak.

21 O mayu kumulinggen wambi woroorak eyom awo panggoni waga’lek kagak, kat mbet-mbet neya woroorak koongge logot o. Aap Ebulut kunduk, Puret kunduk, Linut kunduk, Kalawuriya kunduk, ndi, noreewi Ala apuri kunduk, nen abok aret keyage wakkaka o.

22 Ninowe Yetut iniki kunik en eeppagage logonet, karum aret logogin o. Wa!

1 TIMOTIYUT


Mbuku 1 Timotiyut yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

At Timotiyut nogo o Atiya Mbuuluk nogome logonet, tawe agagerak me, at Pawulut Ala eyabu eerit nege kenok, at awot lombok age nagagerik, imbirak Ala eyabu eerit nugu nogogwaarak.

At Timotiyut ogoba ti, aap Yunani mendek, ndi, agalo ti, kwe Yakuri mendek aret wonogogwaarak. At Pawulut liiru aa’nduk yi, Timotiyut ake mbangge logonet, wone alom kenagan mbaneegerak nogo yi aret. Wone aa’nduk liiru mbanak ti, maluk mamunik mendek Ala apuri inenggela’me wonok unggwi nanuk, mamuninakwi iyo, tum liirogon wake logowak nduk yoragagerak.

Wone ti, agan nugwi alom nogo ti, it Yakuri mendek inom, it endekem mendek inom, nen, “Yi mendek ndi mendek ogobakkigirik yi, abu maluk agagerak me, wone kote wone ambi abet mba’nuk, mugurok nogo logonet, Kumi wogonaburak mage, yogwe nogo liippugwi, Yi mendek ndi mendek noorak mage, yogwe nogo konenggwi, eekwi niinok, ninagap ndariyak,” mbakwi me, Ala apuri wone ti mendek mugurok noorak eeko mbareegwa, at Timotiyut liirogon inarum logonet, wone abe mendek mamuninake logowak nduk, Pawulut nen liiru aa’nduk yi aret mbanogo nappereegerak.

Wone ambokan liiru mbangge logonet, at Timotiyut Ala apuri inarum logonet, liirogon eeke logorak wone inom, Ala alut eeko logonet eeko logorak wone inom, yoge, ndi, it Ala apuri inarum logorak nogo ti, “Aap inobaabut ndogop mendek kenok mban mippiyoorak o,” yinuk, yoge, eereegerak.

Wone irip paga mbanak ti, at Timotiyut Yetut Keritut ayeloman abe mendek logonet wone mamuninake, ndi, it Ala apuri kuwak eekwi ineebe wonogwe mugurok aret Ala apuri inom aruwak nduk, wone koonogo yorage, eeke logowak nduk, Timotiyut ake liiru aa’ndok mbanogo nappereegerak nogo yi aret.

---------------------------

PAWULUT NEN TIMOTIYUT AKE LIIRU AA’NDUK MBANEEGERAK WONE

1 1-2 Naput Timotiyut wae. At ninagap ndaka Ala inom, niniki lunik Keritut Yetut inom, imbirak nen wone lengganogo yo’nereegwaarak paga an Pawulut Keritut Yetut ayonggo nappiigak mendek agago paneegwaarak nogo nen, nit apit abet mbakwi nogo paga an naput lombok agagindak me, wone ambi yokkiri o. At ninogoba Ala ninowe Keritut Yetut imbirak iniki kunik nen wokkugwi, kabuwa nen obeelom eeppagagwi, ndi, kiniki ugun tayenak ale’- nggen logonok nduk, eeppagagwi, eeko logogun o.

Pilit wone agan wogwe iinok, eeko logorak wone

3-4 An o Makendoniya woraakit nduk, wage logonet, “Kat o Epetut yayi logot o,” yinuk, noone nabek togon yokkereegirak nogo ti, “It aakumi timbayok mbininggwi, ndarak alom mbininggo logonet, puk aga’- lek niikkenok nogwe, eekwi iinok, niniki abet mbakwi paga Ala nen ee’- ninaburak kooneegerak nogo nineenu ariyak nduk yo’nirogwe lek we wone alom kwaako logonet, noonekoone yogwe me, liippugup o,” yinuk, yorage, ndi, it aakumi ando wone alik agan nugwi nogo, “Mamuniroorak mage o,” yinuk, yorage, eeke logonok nduk, “Yayi logot o,” yinuk, yokkereegirak nogo o.

5 An wone lengganogo yokkereegirak nogo ti, it iniki abe paga aakumi inabuwa mbakwi, iniki obeelom koonnage kenok mban eekwi, ndi, iniki abu abet aret mbakwi, eeko logowak nduk, “Yorage logot o,” yinuk, yokkereegirak nogo o.

6 An wone yokkege yi nogo ti, eeriyak kagak aakumi ando nen nomonogo mbo punuk, wone lek ariyak mendek mban aanom warogo mbininggo menggaarak.

7 It aap ti nen, “Ala yereegerak wone yugu liiru mbanak mamuniraga mendek nit aret logowok,” mbako menggaarak kwe, it yogo menggaarak inom, ndi, inoone omaawi paga, “Ti ndogop kaamunggup o,” yinuk, yogo menggaarak nogo inom, it iniki we ugun kobak mban logonet, yogo menggaarak.

8 Ala yereegerak wone yugu liiru mbanak nogo ndak-ndak eeruwok nduk, waganggwi kenok ti, obeelom aret kogo monggoorak.

9 Ala wone yugu liiru mbanak nogo ti, aap iniki obeelom wonogwe iinok yoroolik. Ata, it aap Ala wone yugu tagangga inom, inogobamini inoone koneniyak ineebi mbaka inom, Ala ayuk wuka’lek meek eerogo pega inom, it maluk eeka inom, iniki liirak lek ugun-ugun eerit nega inom, inagaloinogoba inooka inom, aakumi ugunugun inoorit nega inom,

10 kumi ugun wurinaka inom, aap-aap wut-wut yaga inom, aakumi inapuri kumaarinaka inom, pilit pugungga inom, pilit wone inoba pega inom, ti eekwi abok aret Ala wone kole wone kagak alik eekwi iinok, inake aret yoragagerak nineenu aret o.

11 Ala wone kole wone nogo ti, nit alut eeko monggoorak tiyanak menggerak Ala nogo nen obeelom wone an unde logokit nduk, eeppaneegerak nogo aret o.

Eeppege paga, “Wa,” ari nagagerak wone

12 An nomaawi eeppanege menggerak nowe Keritut Yetut nogo nen,“Aap yi, ambi eeke logowak nduk, unde eeppege neenok, liirogon aret eeke logogin,” nombake nagagerik, an yabu ambi eeke logokit nduk, unde eeppaneegerak me, “Wa,” yoge minggirak.

13 An aa’nduk noone maluk at yoge, nanini wulo logonet, at oone waganggwi mendek inoorit nage, at miyukmeya eerogo pege, eeke nagagirak kwe, abet mbaka’lek ugun neenggo’lek logonet, eeke nagagirak me, Ala nabuwa mba’nuk, teppaneegerak o.

14 Ninowe Keritut Yetut ninom kunik me, iniki kunik nen obeelom eeppanegak mban eeke logonet, an Ala wone abet mbarikit nduk ee’nake, ndi, aakumi niniki kunik aganabikit nduk ee’nake, eereegerak.

15 “Aakumi maluk eeko menggaarak nogo inagap ndaruwak nduk, Keritut Yetut o yime wambi wagagerak o,” yinuk, yogo menggaarak wone nogo ti, abet aret me, woorak op aret o. “Aakumi maluk eekwi o,” yogo menggaarak nogo ti, maluk eeka abe iyagalo an aret kwe,

16 alom ti paga at nabuwa mba’nuk teppaneegerak. Peebi it aakumi ineenik mondok logorak mbaremenggaarak nogo nen iniki at oba panggombunuk, abet mbakwi paga waganggo logorak nogo, in wakkagak eeko logorak an neebe aret o. Nit nen Keritut Yetut maluk eeppugwi kwe, onggo mbet-mbet eeppinanege lek liippunuk eeppinanege menggerak nogo, maluk eeka abe iyagalo an neebe nogo paga kin aruwak nduk, nabuwa mba’nuk, teppaneegerak.

17 Ndi, yogondak, naput o. Yi o ndi o aakumi aa’nduk wonogogwaarak inom, yogondak wonogwe inom, peebi logorak inom, ninogoba endagembogut kanggeelik mondok itok eenik menggerak ninigen kogolik alik menggerak Ala nogo endage mondok-mondok tiyanak ayuk warak logogin o. Amin!

Timotiyut yabu unde eeppereegerak wone

18-19 Ndi, naput Timotiyut wae. Wone lengganogo yokkigirak ti, mondok unde logonok nduk, yokkigi o. Kat awo eeka’lek keegak, “Peebi ndogop eeke logomunggun o,” yinuk, yokkereegwaarak wone nogo ndakndak aret yokkigi o. Kiniki abet mbariyak inom, kiniki obeelom koonnage kenok mban eeriyak inom, mondok nggirik-nggerok agago porogo logonet, aap wim waka’ngget menggi kwak, kat togop aret kalilaakwi eerit nage logot o. It aap ando iniki obeelom koonnage nogo taganogo punuk, alik eerit nugwi me, yiiro eyo paga lik ari logonet, yigirik-noonom age menggi kwak, it abet mba’nuk waganeegwaarak wone nogo togop aret yigirogo mbo pereegwaarak me nduk yokkigi o.

20 It aap Kimeneyut kunduk, aap Alekandet kunduk, togop eereegwaarak me, an nen Ala endage miyuk-meya eerogo pugwi inagabiti mbaruwak nduk, Ibilit unde eeppereegirak aret o. 2 Tamban eeko logorak wone

1 Wone aa’nduk yokkiriyak mbakirak nogo yokkiri o. Yi aakumi ndi aakumi abok aret inake Ala nggino yoge, tamban eeke, aakumi inake yoge, eeppagage nogo, “Wa,” yoge, eeke logonok nduk, noone nabek togon yokkege agarik o.

2 It aap inendagembogut inom, aap yo’nggok abok aret inom, nen ninarum abe wonogwe iigak, niniki warak a’nuk, Ala liirogon mugurok nogo logonet, niniki ugun tayenak ale’nggen logowok nduk, it inake tamban eeke logot o.

3 Togop eekwi kiinok, ninagap ndaka Ala inikilom mbake menggerak me, ti eeko logorak op aret o.

4 At nen yi aakumi ndi aakumi abok aret inagap ndappunuk, at ari menggerak wone nogo ineenu aruwak lak, “Ao!” inombake menggerak.

5 At Ala ambit aret menggerak. Ndi, aakumi inom, Ala inom, terak inake yonggo nappegak aap ambit Keritut Yetut aret o.

6 Yi aakumi ndi aakumi abok aret at eebe paga inonggo mbambunuk, wondet agago piyareegerak. Ti eereegerak nogo ti, Alanen yi aap ndi aap abok eeppiyoorak kooneegerak pagak yuurak eyom panggoni wagagerak me, aret pagak yereegerak.

7 Ala nen yi aakumi ndi aakumi abok eeppiyoorak kooneegerak nogo, it aap endekem mendek Ala ari menggerak wone ineenu a’nuk, abet mbariyak wone nogo, agan nage logokit nduk mippanege, ndi, yi awi ndi awi yoranet nege logokit nduk, nappiigak agago panege, eereegerak o. Wone ti, pilit lek abu abet aret yokkigi o.

8 Togop me, it aap yi awi ndi awi abok aret inanini mbakwi, wone wakwi, eeka’lek obeelom mban logonet, ineenggi nippunuk, tamban eeko logowak nduk, “Ao!” lombok inombake minggirak.

9 Ndi, it kumi iniki warak nen inayum-inagali liirogon yikkologo mengga kwak, yi kumi ndi kumi abok aret iniki warak a’nuk, togop aret inayum-inagali nggirik-nggerok liirogon aret yikkologo logowak o. Ineeruwak awi wuppunuk laanggwi, mbuti abinakwi mendek yirikwi, eyoonggen laambu kigirikwe nogo mendek yikkologwe, ndi, yum onggo nggwok kenok mban kunogo yirikwi, eekak yuurak ti mage o.

10 Ata, it kumi Ala wone liippunuk, mugurok nogo menggaarak mendek nen inayum- inagali liippunuk yikkologo mengga kwak, yi obeelom ndi obeelom eeriyak nogo ti, ndak-ndak aret liippunuk eerit nogo logowak o.

11 It kumi nogo ti, inoone lek aap inabu’me kwi’na’nuk wone mamunggologo logowak o.

12-14 At Kawa aa’nduk lek o. Aram aa’nduk wakkagagerak me, kumi ti, inoone lek logonet, inoreewi inoone liirogon konenggo logowak o. Ibilit nogo nen aap Aram ambo’me laganulik. Ata, kwe ambo’me lagangge mbareegi, kwe nogo nen maluk eereegerak me, “Kumi nen aap mamunirogwe, ndi, it kumi nen aap inabu’me piinok, Yi eeri nak, ndi eeri nak, yorogwe, eeko logorak ti mage o,” yinuk, ari minggirak.

15 Kwe nogo maluk eereegerak ti kwe, it kumi nogo iniki warak logonet, Ala wone abet mbakwi, aakumi iniki kunik aganakwi, ndi, maluk eeka’- lek Ala ake leenak wonogwe, eekwi iinok perak, it inaagalogwe ndaganakwi iigak, Ala nen inagap ndaganake logogin o.

3 Ala apuri unde logorak mippiyoorak wone

1 “Aap ambi nen, An Ala apuri unde logokit, mbake kenok, at mbakerak nogo ti, op aret o,” yinuk, aakumi nen yogo menggaarak nogo ti, abet aret yogo menggaarak o.

2 Aap ambi Ala apuri unde logorak mippuurak mbakwi kenok ti, aakumi inoone at oba pugulik kenok, akwe ambit wogo kenok, iniki tum waka kenok, iniki warak kenok, li’lak mban eeke menggerak kenok, inanoniya laka kenok, aakumi op mamuniroorak kenok,

3 amburu kumili aganake ndonggorogon nenggeelik kenok, anini mbet-mbet wunggeelik iniki yanggonak kenok, yawi pegeelik kenok, wu inikilom mbakeelik kenok, aap togop mendek ti, Ala apuri unde logorak mippiyoorak op aret o.

4 Aap ambi Ala apuri unde logorak ti, ayuk warak logonet, at apuri liirogon ndegeninake menggerak kenok mban mippuurak.

5 Aap ambi nen at apuri lombok liirogon kooninake logorak kobak menggerak kenok, Ala apuri ti, nonggop togon kooninake logogin mbakop?

6 Aap awo ngget iluk Ala miikerak kenok mippuurak lek o. Ibilit iniki wogoppake mbareegi, maluk eeppereegerak nogo kwak, aap ti, togop iniki wogoppatemenggerak paga maluk eeppege kero, mippuurak lek o.

7 Mippugwi iinok, maluk eeremenggerak paga aakumi nen abok mbanggwi iinok, pagi keele pugu enggaanok nggerok ari menggi kwak, Ibilit nen aap ti, togop aret iniki nomongge kero, it aap endekem mendek nen at eeke abok mbanggo logonet, “Aap ti, obaabutkoonak aret o,” yogwe iinok mban mippuurak o.

Aap yeenggwaaragak mippiyoorak wone

8 Ndi, it aap yeenggwaaragak nogo, togop aret it inayuk warak logonet, inoone mbere lek ambiret mban yogo menggaarak kenok, anggur amburu kumili aganake menggerak ndonggorogon nunggulik kenok, wu kolaawok nduk aakumi wi-wi eeginakulik kenok,

9 ndi, wone kote kumaarak wonagagerak niniki abet mbakwi wone nogo porogo logonet, iniki obeelom koonnage kenok mban eekwi kenok, aap ti mendek mippiyoorak op aret o.

10 It aap yeenggwaaragak logorak ti, aa’nduk inabut mbambunuk, inoone inoba piigulik kenok, mippiyoorak op o.

11 It inakuwi ti togop aret inayuk warak logonet, wone inambe irip paga wonok nugulik kenok, iniki warak kenok, ndi, yi eekwi ndi eekwi ineenggi omaawi eerit nugwi kenok, kumi togoti mendek iinok, it inogonggelomini aap yeenggwaaragak mippiyoorak op aret o.

12 It aap yeenggwaaragak ti, inakuwi ambit wogo kenok, ndi, inapuri inom, it at inom menggaarak inom, ndegeninako logonet, wone liirogon lengganogo yorogwe iinok mban mippiyoorak op aret o.

13 It aap yeenggwaaragak eerit nugu menggaarak nogo abe koonak eekwi iinok, inendage warak aret logogun o. Ndi, nit niniki Keritut Yetut oba panggombunuk abet mbakwi wone nogo, it inagabiti mbaka’lek logonet, yoranet nugu logogun aret o.

Wone kote kumaarak wonagagerak wone

14 An mbet-mbet keya woraakit nduk, niniki lunik logonet, wone yi, liiru mbanggege kwe,

15 ambi yiluk ari kagak eerukwak, Ala apuri inenggela’me logonet, nonggop eerit nege logorak keenu a’nok nduk, liiru yi mbanggege agarik o. Wone Ala ari menggerak wone o eyak nu’lek wuraberak ti, Ala mondok eenik menggerak apuri kuwak eeko menggaarak nogo aret.

16 Nit Ala wone abet mba’nuk waganggo monggoorak kote kumaarak lombok wonagagerak nogo yi o. “At aap aret kin ari wage mbareegi, Yi Ala aput, mbaruwak nduk, Aberiniki nen kin eeppereegerak. Kin eeppege mbareegi, it malayikat nen at eebe inigen kogwe, Ala wone ineenggo’lek mendek wonogome yoranet nogwe, it aap abok aret at abet mbakwi, eeko mbareegwa, Wi, ugwi iigak, wonok laganeegerak o,” yinuk, yogo menggaarak nogo mondok abet aret kogo o.

4 “Pilit wone agan wogo logogun,” yoreegerak wone

1 At Aberiniki nen kin paga ari logonet, “O age yobok kuli paga it aap ando nen aakumi inambokan laganuwok nduk, pilit pugunogo yorogwe, Ibilit nen yorage kagak mamunirogwe, eekwi wone nogo liippunuk, mugurok nogo logonet, Ala wone abet mbareegwaarak nogo kobak eerogo mbo aret pugun o,” yinuk, ari menggerak.

2 It aap wone ti mendek agan nugwi nogo ti, aakumi inambokan laganuwok nduk, pilit pugunogo yorogo menggaarak aret. Ninagabolo togum agaatak me, kani nengge kagak andi lek menggi kwak, it aap ti, inikime togop aret me, wone yoragaatak kwe, konengga’lek inogogumbuk aret menggaarak o.

3 It aap ti nen, “Kumi wogonako logorak mage o,” yinuk, yorogwe, ndi, it aap Ala ari menggerak wone ineenu a’nuk abet mbakwi nogo nen, “Ugun noorak nduk Ala nen wakkagagerak me, Wa, yinuk, ma’mak noorak op,” mbakwi iigak, “Noorak mage o,” yinuk, mamunirogwe, eeko menggaarak.

4 Yi mendek ndi mendekAla nen wakkagagerak nogo ti, obeelom mban aret wakkagagerak me, nit niniki nen, “Wa,” mbako logonet, waganggwi kenok ti, mage lek o.

5 Ala wone waganggwi, tamban eekwi, eekwi paga obeelom age menggerak me, yi mendek ndi mendek ugun noorak op aret o.

Keritut Yetut ayeloman obeelom logorak wone

6 Wone ti, koreewi mamunirage keenok, kat Keritut Yetut ayeloman abe mendek aret logomunggun o. Ndi, niniki abet mbakwi wone inom, wone kole wone mamunik mugurok nage menggendak inom, waganogo aberit nage paga kiniki nu’lek kole aret logomunggun o.

7 It kumi inanggok inariimbayok mbininggo mengga kwak, yi wone ndi wone abe mendek lek kagak aanom warogo mbininggo menggaarak nogo ti, liippugun o. Ala wone perak, ndakndak eeke logonok nduk, nabeniknabenak mamunggolage logot o.

8 Nineebe omaawi eeriyak wakkagak eekwi paga nineebe ninomaawi ee’ninake ti, we mbuuluk op ee’ninaburak nduk eeko monggoorak kwe, Ala wone yugu ndak-ndak eeruwok nduk, wakkagak eekwi niinok perak, Ala nen yogondak inom, peebi inom, ee’ninaburak nineenu me, mondok nggwok togon obeelom ee’- ninaburak nduk, eeko monggoorak kogo o.

9 Togop me, “Wone ti abet aret o,” yinuk, kiniki mbere lek nggaruk togon waganggo logorak op aret o.

10 Yi aakumi ndi aakumi abok inagap ndarikit mbake menggerak kwe, nit niniki at oba panggombunuk abet mbakwi ninagap ndaka mondok itok eenik menggerak Ala nen, “Nit yorogwe niigak eeppiyaagin,” mba’nuk, niniki lunik mondok nu’lek monggoorak me, nit lin wako logonet, nabenik-nabenak mban eerit nogo monggoorak.

11 Wone yi nogo lengganogo yorage, mamunirage, eeke logot o.

12 Kat keebe awo tawe aret me nduk, aakumi nen tebenogo pagarak ti mage o. Ari menggendak inom, eeke menggendak inom, aakumi kiniki kunik aganake menggendak inom, Ala wone abet mbake menggendak inom, maluk eerukwak, kenegen tebenak nege menggendak nogo inom, eeke ti paga it aap abet mbako menggaarak kat in wakkagak logonet, eeke logot o.

13 An awo waga’lek neegak, Ala wone mbuku paga mbininirage, inaruk wake, wone mamunirage, eeke logonet, liirogon eeke logot o.

14 Ala eyabu ambi eeke logonok nduk, it Ala apuri unde nogo nen kanobak tebenggo logonet, “Kat peebi togop eeke logomunggun o,” yinuk, nggwok paga aa’nduk unde eeppagareegwaarak nogo, kobak eerogo puurak ti mage o.

15 Kiniki kole age aakumi abok yelok keyaawak nduk, yokkigirak ti paga mban panggombunuk, eerit nage logot o.

16 Kobaabut eeke menggendak inom, wone mamunirage menggendak inom, liippege logot o. Wone yi, mondok liirogon porogo logot o. Porogo logonet, liirogon eeke keenok, it aakumi kat koone konenggwi nogo inagap ndake, ndi, kat kunduk kagap ndakkolage, eerumunggun o.

5 Abet mbakwi iinok, eeppiigo logorak wone

1 It aap inanggok iinok, koone omaawi paga mberiraagun o. “Yi nogobamini kwak me,” yinuk, iniki eyak wappiige logot o. It aap tawe ti, kat kawuri kwak,

2 it kumi inanggok ti, kagalomini kokwak, ndi, kumi tawe ti, kat kiriwi kokwak me, it paga kiniki me maluk mondok abeka’lek logonet, yorage logot o.

3 It kumi togwe inaagalogwe inarum liirogon wonogwe lek iinok, liippiige logot o.

4 Kumi togwe inaagalogwe- inowowologwe wonogwe iinok perak, it nogo nen Ala wone ndakndak eeruwak nduk, inagalominiinowogolomini it inaa’nduk yee-nggwaarogo logowak o. It inagalomini- inowogolomini nen inaagalogwe- inowowologwe ndegengginako nogogwaarak nogo onggo yogondak it togop aret ndegeninako logowak o. Togop eekwi iinok, Ala inikilom mbake menggerak.

5 Kwe ambi togwe aret kwe, aagalogwe nen yeenggwaaga’lek kenok, “Ala nen yeenggwaanege logowak o,” yinuk, iniki Ala paga lunik logonet, ko’lu-kii’me Ala nggino yoge, tamban eeke, eeke menggerak kenok, kwe ti, abe togwe aret o.

6 It kumi ineenggi eekwi lek amburu warak mban na mbarit nugwi iinok ti, ineenik wonogwe kwe, kambak negen aret wonogwe o.

7 Kumi togwe togop eekwi iinok, aakumi inoone inoba piyookwak, wone ti, kulinik-kalinik koone omaawi paga inaruk wake logot o.

8 Aap ambit-ambi at owe-awot ndegeninakeelik ti, maluk aret kwe, at apuri lombok ndegeninaka’lek kenok perak, it aakumi abet mbaka’lek mendek ti, we maluk mbuuluk negen kwe, aap ti perak, maluk mondok nggwok aret eeke menggerak o. At abet mbareegerak nogo ti, mbo pereegerak aret wonage o.

9 Kwe ambi nda’nagagerak kagak tahun 60 eeka’lek kenok, endage mbaniyak lek o. Ata, ogonggelo ambit wogo kagak togwe pugu kenok,

10 “Yi obeelom ndi obeelom eeke menggerak,” yogwe iinok, aagalogwe liirogon tawe eeginaka kenok, aap nggiru inanoniya laka kenok, it Ala apuri ake leenak iniyok koorinaka kenok, it aakumi aaninggin inoba agaatak iniki eyak wappiiga kenok, ndi, yi obeelom ndi obeelom eekwi abok aret, “An unde o,” yinuk, eeke menggerak kenok, endage mbaniyak op kwe,

11 it kumi togwe awo ndugum iinok perak, inendage mbaniyak lek o. It kumi ti, iniki nengge kenok, Keritut wone waganeegwaarak mbo punuk, aap alik koloorak koonugun me, inendage mbaniyak mage o.

12 It aa’nduk mugurok noorak miireegwaarak nogo mbo pugwi paga maluk aret eekkologo logogun o.

13 Oolukooluk nogo yit nogo logonet, ineenggi lebenak eekko’net nugu menggaarak. Ti mban eerit nugwi ti lek o. Ata, wone inambe irip paga wonok nugwi, ambi me wok yagak nugwi, eerit nugu logonet, wone yuurak lek nogo mendek kagak ugun agan nugu menggaarak.

14 Togop me, it kumi ti nen ambi eeremenggaarak paga it ninom ogoorak nogo nen ninenggali wappinanukwak, it kumi ndugum me togwe piyamenggerak nogo, inogonggelomini kologwe, inaagalogwe ndaganakwi, inamelak wogo eekwi, eeko logorak op aret mbake agarik o.

15 Kumi ando perak, Ibilit mugurok nugu logowok nduk, muk iniyok paga yungguninuk nogo agaarik o.

16 Kwe iniki abet mbake ambi nen agalo togwe wonage kenok, it Ala apuri abunuk aaninggin inoba piyookwak me, at aagaluk nogo nen yeenggwaage logowak o. Ndi, it kumi togwe aret kwe, inaagalogwe lek iinok perak, it Ala apuri nen yeenggwaarogo logowak o.

17-18 Ala nen ari logonet, “Lembu nen iniyok gandum anggen mbelanit nage kagak ando nunggwi iyo, inambe keele maarogo piigo logorak mage o,” ari, ndi, ambi, “It aap yabu eeko menggaarak yabu onggo woorak op aret o,” yinuk, ari, yereegwaarak liiru mbanak wonage me, it aap Ala apuri unde menggaarak inendage tiyanak kwe, obeelom lombok inarum wonogwe me nduk, inendage ambinom tiyappuurak ti op aret o. It Ala wone nggwok paga yorogwe, wone mamunirogwe, mondok nabenak mban eekwi iinok ti, abunuk ambinom inendage tiyappiigo logonet, liippiigo logowak o.

19 Aap mbere ilik, kenagan a, nen, “Togop eekerak o,” yinuk, yogwe lek iigak, at ambiret nen mban aap Ala apuri unde menggaarak ambi oone oba pege kenok, at oone kone-niyak ti, lek o.

20 Aap ambi nen maluk mban eeke kenok, it aakumi abok inagabiti mbaruwak nduk, nggwok paga aruk wake logonu o.

21 An nogo, Ala inom, Keritut Yetut inom, it Ala ake leenak malayikat nogo inom, abok inenggaanom paga an wone yi, lengganogo yokkigi o. An wone lengganogo yokkege yi, abok aret eeke logonet, kat kinom kunik kenok eeko logorak yoraga’lek mbo piige, ndi, aakumi ugun kenok eeko logorak yorage, eeke logogun o. Ata, aakumi abok aret ineenu a’nuk, eeko logowak nduk, yorage logot o.

22 Ala apuri unde logowak nduk, inanobak mbet-mbet tebeniyak mage o. It ambi maluk eekwi iinok, kat kinom nabenggoloorak ti mage mban o. Kat kiniki kikak naka’lek mondok alik leenak logot o.

23 Kat kaanogum andi eekkake, keebe kuluk-kuluk ndeyak eekkake, eeke menggerak me, kat niyo mban nengge logogun o. Ata, anggur amburu mbuuluk inom nenggak eeke logot o.

24 It aap mippiyoorak nduk, inabut mbangge logonet, aap ando maluk eekaatak kenom age kenok, mbo piigo menggaarak kwe, it aap ando perak, inomaluk nobarak kagak, mippiigaatak me, peebi inomaluk kenom aret age menggerak.

25 It obeelom eekwi ti, togop aret iigo monggoorak. Ndi, it ando obeelom eekwi ambi nobarak wonage kenok, kumaarak togop mban logogin lek o. Kin arigin aret o.

Pasal 6 1 Ala endage inom, nit wone mamunirogwe nogo inom, miyukmeya eerogo pukwak, it aakumi inayeloman nen, “Ninogobamini aret o,” yinuk, inoone konenggo logonet, inayuk wuko logowak o.

2 Ndi, it aakumi inayeloman nogo nen inogobamini abet mbakwi iinok, “Nit kunduk abet mbakwi me, Ala apuri ninom ndak-ndak aret o,” yinuk, inoone taganogo punuk, tebembiyoorak mage o. Ata, it nogo nen, “Ninogobamini yabu eeppiigwi ti, aakumi inambik ti lek o. Nit ninom ndak-ndak abet mbakwi aret me niniki kunik aret o,” yinuk, ambinom inake nggwok togon eerit nugu logowak o. Wone ugun agan nogwe iinok, yoreegerak wone Wone yokkege yi nogo abok aret mamunirage, inaruk wake, eeke logot o.

3 Aap ambit-ambi wone kole wone ninowe Yetut Keritut wone nogo inom, ndi, nit Ala wone liippunuk, mugurok noorak mamunirogwe wone nogo inom, eebi mbake logonet, wone alik mamunirage kenok,

4-5 at nen, “An neenu o,” nduk, wogoppatit nage kwe, kobak kagak we ugun agan nege o. At aap ti nen wone, “Yi ndogop me, ti ndogop me,” ari logonet, wone wake, ndi, wone mbuuluk yugu kagak ndugwi pege, eerit nage logorak ti, inikilom lombok mbarit nage menggerak. At togop eerit nage kenok, it aap ando Ala ari menggerak wone nogo mondok kobak logonet, maluk mban koonggwi nogo nen, “At ari kenok mban koneniyak, yo’nirogwe me,” yinuk, neebi-keebi yogwe, “An iya, kat iya,” yogo logonet ndugwi pugwi, at meek ombako logonet abok mbanit nogwe, ndi, inom wone mondok wakak mban eekwi, eeko menggaarak. It aap ti, “Ala wone liippunuk eerit nogwe niinok, nineenggi warak eekkolaawok,” mbako menggaarak kwe,

6 nit perak, Ala wone liippunuk, eerit nogo logonet, niniki tayenak wonogwe nogo ti, onggo iya tit kologwe ti aret.

Wu uugwe mbarit nogwe wone

7 Ninagalomini inikime nen nda’- nogo logonet, iri’ngga ambi nineenggime wonok wundi woroolik me, kanggo logonet kunduk, ambi wonok nagun lek mban.

8 Ninambininayum ambiriluk ambi wonage kenok, “Yi abu aret o,” yinuk, ninikitayenak logowok o.

9 It aap, “Nineenggi warak eekkolaawok,” mbakwi iinok, Tile nen, “Nanonggwan aga o,” yinuk, iniki nggagangge kagak, pagi keele pugu paga enggaanok nggerok togon wake menggi kwak, it aap ti togop aret perak togon maluk eekwi, ndi, “Yi an neebe paga maluk eekkolage,” mbaka’lek iniki ugun nenet nugwi, eerit nugwi paga yobok togon yigeebu wanggo logonet, ineebe mondok wakkolaagun aret o.

10 Yilukmaluk alom lombok ti, wu mban uugwe mbarit nugwi ti aret o. It aakumi ando nen uugwe nduk, kwaarit nugu logonet, wone abet mbareegwaarak nogo mbo punuk, tu alik nomoninuk nogwe me, aap togowa paga ndanunggologo nagaatik, andi kogo mengga kwak, it aap ti, togop aret wakkologo menggaarak.

Timotiyut eeke logorak yoreegerak wone

11 Kat perak, Ala aput aret me, eekwi ti mendek mamunggolookwak, ogole nen mbagangge logot o. Obeelom kenok mban eekwi, Ala wone liippunuk eekwi, iniki abet mbakwi, aakumi iniki kunik aganakwi, aaninggin inoba age kagak, inogogumbuk logonet waganggwi, iniki yanggonak paga yorogwe, ti mendek eeriyak kenok mban mugurok nage logot o.

12 Nit abet mba’nuk mugurok nogwe nogo, kat kunduk mugurok nage logonok nduk, mondok wakkagak eeke logot o. Ndi, keenik mondok logonok nduk, kayonggo pege mbareegi, kat abet mbareegindak aakumi ambik inenggaanom paga paganeegindak nogo, nggirik-nggerok agago porogo logot o.

13 Yi mendek ndi mendek ineenik aganake menggerak alom at Ala inom, ndi, at iniki mbareegerak Pondiyut Pilatut enggaanom paga paganeegerak Keritut Yetut nogo inom, imbirak inenggaanom paga noone omaawi yi yokkege agarik o.

14 Wone lengganogo yokkereegwaarak nogo ambi wuppega’lek abok enaani porogo logonet, eerit nage me, “Ninowe Yetut Keritut kin ari woraawak o,” yinuk, wone ti lengganogo yokkigi o.

15 Ala nen ninowe Yetut Keritut, “Ndiyom paga kin eeppi woroorak,” koonogo pereegerak nogo ndak-ndak aret kin eeppi woraagin o. Nit alut eeko monggoorak mondok alik omaawi menggerak ti, Ala aret o. Aakumi inoweewi inogoba at aret. Yi aap ndi aap inendage warak inowe endagembogut ti, at mban aret o.

16 At kanggeelik mondok-mondok eenik menggerak aret o. At wonage me time eya ambik me aakumi at owagam wok yi noorak meek o. Aakumi nen aa’nduk at eebe inigen koolik me, yogondak kunduk inigen kogwe lek mban aret. “At endage mondok tiyanak yi aakumi ndi aakumi abok at abu’me tebe yinuk, at oone mban konenggo logowak o,” yinuk, amin.

17 It aakumi o yogondak ineenggi warak wonogwe nogo ti paga iniki wogoppako logonet, yi mendek ndi mendek lek ariyak kagak, iniki ti paga lunik logokwak, yorage logot o. Nit ale’nggen mbaruwok nduk, at yi mendek ndi mendek ngginu-ngginu eerogo wo’nirage menggerak Ala paga mban iniki mondok lunik logowak nduk, yorage logot o.

18 Obeelom eeppiinet nugu logonet, yi obeelom ndi obeelom eekwi paga ineenggi warak eekkologwe, iniki lek ndoobu aakumi wogoroorak mban inikilom mbakwi, eeko logowak nduk, mamunirage logot o.

19 Ti eekwi iinok, ko’lu o eebe wuruwok nduk, yogondak o eyak nu’lek wurakwi nogo kokwak, it peebi ineenik mondok abe mendek kologo logorak iniki piirik lek, “Eeppinanigin aret,” mba’nuk, inageerok abe kunggolaawok nduk, inawu kuwak eeko mengga kwak, yogondak yi obeelom ndi obeelom mban eerit nogo logowak nduk, yorage logot o.

20 Timotiyut wae. Wone liirogon yogwe lek inoone amburu puk-puk agan nugwi, pilit wone aret kwe, “Wone ngget mendek yi aret o,” agan wogwe paga wone wakwi, eekwi nogo mendek liippugun o. Ata, kat unde logonok nduk, mippagareegwaarak nogo liippunuk eeke logot o.

21 Wone ti mendek agan nugwi paga aakumi ando abet mba’nuk waganggo nogogwaarik, Ala wone abet mbareegwaarak nogo mbo punuk, tu alik paga nomoninuk nogo agaarik o. Yogondak abu aret yokkigi. Ninogoba iniki kunik en eeppagage logonet, karum aret logogin o. Wa.

2 TETALONIKA



Mbuku 2 Tetalonika yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

Keritut peebi woroorak nogo it Ala apuri o Tetalonika iniki kobak aago logonet, “Yi eyom woraagin ilik, ndi eyom woraagin a?” yinuk, wone ambi yagak ambi yagak yogo nogogwaarak.

At Pawulut nen liiru peebi inake mbanogo nappereegerak yi aret me, it wone ambi yagak yogwe ti, lek aruwak nduk, liiru yi, mbaneegerak. It Ala apuri o Tetalonika kuwak eeko nogogwaarak nogo nen mbako logonet, “Keritut peebi woraagin o, yereegerak nogo ti, muk aret wagaarak o,” yinuk, yogwe me, at Pawulut nen, “Kit togop yogwe ti, yuurak lek kagak yogo ogotik o,” yinuk, yoragagerak.

Keritut o nggween paga woroorak nogo awo waga’lek kagak, it aap maluk lombok eeko menggaarak inaa’nduk mi’nogo logonet, “Keritut woroorak agan nugwi yi, lek aret o,” yinuk, maluk eerit nogo logogun ineenu me, maluk mondok iya eerit nugwi paga, “Keritut muk wagaarak kogo o,” yinuk, agan nugwi me, Pawulut nen, “Togop lek o,” yinuk, liiru yi mbanogo it Ala apuri o Tetalonika wonogwe nogo inake nappereegerak. Kit Ala apuri o Tetalonika wonogwe nogo aaninggin kinoba pinagagwi, kinoorit nogwe, eekwi iigak kwe, “Yetut abet mbareeutak nogo mbo puurak mage o. Ata, nu’lek porogo logonet, waganggo logonip o,” yinuk, yorage, ndi, ineenggi lebenakot wonogwe iyo, inalitik-inalitak ineyabu eeko logowak nduk, yorage, eereegerak nogo liiru mbanak wonage o.

--------------

ALA APURI O TETALONIKA MENDEK INAKE LIIRU PEEBI MBANEEGWAARAK WONE

1 1 Noreewi o. Kit Ala apuri ninogoba Ala ninowe Yetut Keritut kinom kunik o Tetalonika kuwak eeko monggotak nogo, an Pawulut inom, Tiliwanut inom, Timotiyut inom, nen wone ambi yokkiraawi o.

2 Ninogoba Ala ninowe Yetut Keritut imbirak iniki kunik nen wokkirogwe, kit kiniki ugun tayenak ale’- nggen logobagip nduk, eeppinagagwi, eeko logogun o.

Keritut wage logomenggerik, ninowak looniyak wone

3 Noreewi o. Kit eekwi paga nit puk logorak meek ee’ninake kenok, Ala mondok, “Wa,” yogo monggoorak. Kit abet mbakwi nogo piyok ari lek omaawi arit unggwage, ndi, ninikikiniki kunik aganakwi ti, nggwok arit nage, eeke me, “Ala wa,” yogo monggoorak nogo ti, op aret eeko monggoorak o.

4 Togop me, kit piyakpayak eerogo pinagagwi, aaninggin kinoba pinagagwi, eekwi kwe kagak, kinogogumbuk logonet waganggwi me, kiniki mondok nu’lek logonet abet mbakwi nogo, Ala apuri yi awi ndi awi kuwak eerit nogo menggaarak nit yoranet nogo logonet, tiyappinagit nogo monggoorak.

5 Kit Ala abu’me logorak miikotak kenok, maluk eeppinagagwi nogo ti, Ala nen, “Kit obeelom aret me, nabu’me logorak op aret o,” yokkiraawak nduk, kinogogumbuk logonet, waganggwi me, Ala nen koonogo pinanege nogo ti, maluk lek obeelom aret koonogo pinanege menggerak nineenu ogo o.

6 At Ala iniki koonak a’me nggelok eeke menggerak me, it nen aaninggin kit kinoba pinagagwi nogo, onggo at nen it aaninggin inoba piyaagin o.

7 Ndi, yogondak aaninggin kit kinoba wonage nogo, peebi nit ninom niniki tayenogo pinanigin o. It waka’ngget mondok tiyanak menggaarak malayikat nogo ninowe Yetut inom mbogut paga nen kani omoonuk enggela’me wambi wogo logonet,

8 it aakumi Ala ineenggo’lek obeelom wone ninowe Yetut eeke nagagerak wone nogo wagangga’lek iinok, maluk onggo wogora woraagin eyom nogo paga niniki tayenogo pinanigin o.

9-10 Ti eyom paga nit at apuri ake leenak nogo nen at eebe tiyappugwi, ndi, nit wone paganogo yokkirogogurak paga abet mbareegutak me, kit ninom abet mbakwi abok aret, “Wi!” ugwi, eeruwok nduk, woraagin o. Wage kenok, it Ala ineenggo’- lek Yetut eeke nagagerak obeelom wone wagangga’lek mendek nogo, maluk onggo mondok-mondok aganabuwak nduk, at Ala nen, “An nomaawi paga eeppiinet nage neenok, aakumi nen, Wi! nugu menggam nenggaawak paga yayi logorak lek o,” yinuk, ogoorogo endekem wumbiyaagin o.

11 At ninogoba Ala nen obeelom eerit nogo logobagip nduk, kinayonggo pereegerak nogo ndak-ndak eerit nugwi kiinok, “Op eekotak o,” yinuk, yokkirage, kit obeelom eeriyak mbakwi nogo eerubagip nduk, omaawi eeppinagage, ndi, at abet mba’nuk eeriyak mbakotak nogo ndak-ndak eerubagip nduk, omaawi eerogo pinagage, eeke logowak nduk, kinake tamban mban eeko monggoorak.

12 Ninogoba Ala at ninowe Yetut Keritut imbirak iniki kunik nen eeppinagagwi iigak, kit togoparet eerit nogo logonet, at tiyappugwi kiinok, at nen kit kunduk tiyappinagage logogin o.

2 At maluk lombok eeka nen eeke logorak wone

1 At ninowe Yetut Keritut wage kenok, nit at ninom kuwak eeriyak wone nogo yokkiraawi o.

2 Ninoreewi o. It aakumi nen, “Ninowe woroorak eyom abu panggoni wagaarak o,” agan wogo logonet, at ambi nen, “Ala nen wone yo’nege kenok, yokkiragi o,” ari, ndi, ambi nen, “Lek o. Pawulut nen liiru mbaneegerak me, yokkira o,” yinuk, ari, agan wogwe iinok, kinagabiti nen kiniki ma’nogwe kiyo nduk, yokkirogo o.

3 It aakumi pilit togop agan wogo logonet, kinambokan laganukwak, liippiigo logonip o. Ninowe woroorak nogo ti, aakumi nen Ala wone, “Nineebi o,” yinuk, mbo pugwi, ndi, at mondok maluk eeka lek eerogo puurak ake lengganak nogo, kin ari wage, eeka’- lek iigak, woraagin lek o.

4 It aakumi nen yi mendek ndi mendek mippunuk, “Ninogoba Ala aret o,” yinuk, ayuk wukwi, kugiwak ogobakkigirogo punuk, alut eekwi, eeko menggaarak abok aret, at mondok maluk lombok eeka nogo nen tebenogo piinok, at alik tiyappake logonet, Ala awi wurik me mi’nari unggwage logomenggerik, “Kinogoba Ala an aret o,” yinuk, yorage logogin o.

5 An aa’nduk kit ninom logonet, wone yi apit yokkiragagirak nogo abeko ogotik ilik, lek a?

6 At maluk eeka nogo ti, mbet-mbet woraagin lek o. Ndiyom paga kin ari woroorak koonak wonage nogo paga mban woraawak nduk, at ambi nen tebemborogo wonage nogo kineenu aret o.

7 At kumaat-kumaat maluk eerit nage menggerak nogo ti, muk eerit nage kwe, at tebenogo pege menggerak nogo wonok lagangga’lek kagak, maluk nggwok wigak yigin lek o. At tebenogo pit nage me, tebenogo pit nage logogin aret o.

8-12 Wonok lagi nage kenok perak, at maluk lombok eeka nogo kin ari woraagin o. Kin ari wage logomenggerik, at Ibilit eeke menggerak ndakndak at omaawi paga eerit nege logonet, “Ala omaawi paga eeke,” mbaruwak nduk, inagabiti worak mendek eeke, eerubok mendek eeke, tam warak negen eeke, eeke logonet, it aakumi Ala nen inagap ndaruwak nduk, wone abet aret ari menggerak inikilom mba’nuk wagangga’lek logomenggaarak paga maluk agago piyoorak nogo, inambokan laganikit nduk, oone alik negen pugunogo yoranet unggwage logogin o. It aakumi Ala ari menggerak wone wagangga’lek maluk eeriyak mban inikilom mbarit nugwi nogo abok aret, at Ala nen, “Inowak loombunuk, maluk inoba piyaakit o,” yinuk, pilit wone agan wage nogo abet mbaruwak nduk, iniki apit agago piyaagin o. At maluk lombok eeka ti nen togop eerit wage me, ninowe Yetut mondok tiyanak ayuk worak wage logonet, ambe aagi paga eebe mondok warogo lek eerogo pi woraagin o.

Inagap ndaruwak nduk miiginabeegerak wone

13 Kit noreewi o. Nit ninowe nen iniki kunik eekkinabeegerak nogo kit aret kiinok, “Ala wa,” yoriyak mban ee’ninake menggerak. Kit Ala ari menggerak wone abet mbakwi kiinok, Ala apuri logobagip nduk, Aberiniki nen leenogo pinagage kagak, Ala nen, “Kinagap ndarikit o,” yinuk, kit kinaa’nduk togon miikkinabeegerak me, “Ala wa,” yoriyak mban ee’ninake menggerak.

14 Kit togop aret eekkinabuwak nduk, nit obeelom wone yokkirogwe niigak, wiigiragagerak nogo o. Nit ninowe Yetut Keritut mondok tiyanak menggerak kit kinom ndak-ndak tiyanak logobagip nduk, wiigiragagerak.

15 Togop me, noreewi o. Ninoone paga yokkirogo nogogurak inom, liiru mbanakpaga yokkirogo nogogurak nogo inom, kiniki nu’lek logonet, wone ti, nggirik-nggerok agago porogo logonip o.

16-17 Kit obeelom eerit nugwi, wone obeelom mban yoranet nugwi, eeko logobagip nduk, at ninabuwa mba’- nuk iniki kunik ee’ninake logonet, niniki mondok-mondok eyak wappinanege, niniki lunik abe nogo mendek wo’nirage, eeke menggerak ninogoba Ala nogo inom, ninowe Yetut Keritut inom, imbirak nen kit kiniki eyak wappinagagwi, kinomaawi eerogo pinagagwi, eeko logowak o.

3 Ninake tamban eeko logorak wone

1 Ndi, ninoreewi o. Wone abu aret yokkirogoorak kwe, irip paga iluk ambi yi aret me, yokkiraawi o. Nit ninowe wone waganggo nogogutik, wiganinuk wundi nogo logonet, tiyappit nogo nogogutak nogo ti kokwak, nit togop aret yi awi ndi awi wiganinuk mbet-mbet nogo logowok nduk, ninake tamban eeko logonip o.

2 Ndi, it aakumi abok aret abet mbaka’lek me, it aap maluk eeka abu maluk lombok eerit nugwi ti nen, nit maluk eerogo pinanukwak, ninogoba nen ninagap ndaruwak nduk, ninake tamban eeko logonip o.

3 At ninowe perak, mbo pinanegeelik mondok liirogon ninake eeke menggerak me, at nen kinomaawi eeppinagage, ndi, at maluk eeke menggerak nen maluk eeppinagukwak kinarum wake, eeke logogin o.

4 Kit eeko logorak wone lengganogo yokkirogo monggoorak nogo ti, muk eekwi nineenu aret kwe, ambinom eeko logobagip nduk, ninowe nen eeppinagagin abet aret mbako ogoorik o.

5 At Ala nen yi aakumi ndi aakumi iniki kunik aganake menggerak nogo kokwak kit ndak-ndak eeppiinet nugwi, ndi, Keritut maluk mendek oba age kagak, yanggonak wonagagerak nogo kokwak, kit togop aret yanggonak wonogwe, eeko logobagip nduk, Ala nen eeppinagage logowak lak, “Ao,” kinombako ogoorik o.

Ineenggi omaawi paga eeko logorak wone

6 Ndi, ninoreewi o. Wone, “Ndogop eeko logonip o,” yokkirogo nogogurak nogo, kinoreewi ando eeka’- lek ineenggi tanep we nugwi iinok, kinom nugu logorak mage o.

7 Kit ninom logonet, nit we logolik nggikpalek eerit nogogurak nogo kineenu lombok aret me, eerit nogogurak nogo kit ndak-ndak eerit nogo logonip o.

8 Ninom logonet, kinambi onggo lek we ambi nonggo logolik o. Nit time wogo nogogurik, kit aaninggin ambinom kinoba pinagukwak, ko’lu-kii’me eerit mban nogo logonet, ndeyak eerogo pinaneegerak nogo kineenu aret o.

9 Kinamendek wo’nirogwe we noorak op aret kwe, nit eerit nogwe paga ninowakkagak kit ndak-ndak eeko logobagip nduk, eereegurak.

10 Ninom logonet, “Aap ambi yabu eeka’lek kenok, mbi magariyak mage o,” yokkirogo nogogurak nogo o.

11 Kit ando kit kinobaalombok eekkolaga’lek aakumi inobaalombok mban eerit nugu logonet, yabu eeka’- lek we ugun-ugun eerit nugwi yogwe iigirak me nduk, yokkirogo.

12 “It aap togop eekwi ti, ineyabu liirogon eekkologo logonet, it inambi mban nonggo logowak o,” yinuk, wone ti abok aret ninowe Yetut Keritut nen yo’niragagerak me, lengganogo yokkiragi o.

13 Ndi, ninoreewi o. Kit perak, obeelom eeppiinet nogwe paga anggon eekkinake kenok, “Nineebi,” mbarugup o.

14 Nit wone yokkirogwe liiru mbanak yi, at ambi nen, “Eeriyak, neebi o,” ari kenok, aap ti, eebe liippogo logomonggotik, enggali aruwak nduk, kinom nugu logorak mage o.

15 “Ninawim kwak me,” nduk, eeppuurak ti lek o. Ata, “Ninore aret me,” mba’nuk, we aruk liirogon aret wa’nip o. Wone yokkirogoorak yi abok aret ninowe Yetut Keritut nenyo’nirage kagak lengganogo yokkirogo o.

Keyage wappiyareegwaarak wone

16 Ndi, yogondak niniki ugun tayenak ale’nggen logowok nduk, eeppinanega ninowe nogo nen yi eekak ndi eekak abok aret eerit nogwe kiigak, kiniki ugun tayenak ale’- nggen logobagip nduk, kinarum logonet, eeppinagit nage logogin o. Kit abok aret ninowe kinom logogin o.

17 “At Pawulut nen aret liiru yi mbanggerak kagi,” yinuk, yelok kaawak nduk, irip paga keyage wappiige wone ti, an nen aret mbangge minggirak me, liiru yi, “At nen aret yo’- niragaarak,” mbarubagip nduk, irip paga keyage wappinagage wone yi, an neenggi lombok paga nen aret mbanggiragi o.

18 At ninowe Yetut Keritut iniki kunik nen kit abok aret eeppinagage logonet, kinarum logogin o. Wa!

Dawut nen Aput Talomo Aruk wareegeerak wone yi o.

DAWUT NEN APUT TALOMO KINI WUPPEREEGERAK WONE YI-O.     1 Mbininegwaarak 28:9  9 Yorage nagagerik, aput Talomo yoge logonet, “Ndi, kat na...