Sabtu, 03 Juli 2010

2 PETIRUT


Mbuku 2 Peterut yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

At Peterut liiru peebi mbanogo nappereegerak yi, it abet mbako nogogwaarik, Ala apuri aa’nduk ogogwaarak nogo, abok aret inake liiru mbaneegerak.

Ndi, liiru mbaneegerak yi nogo ti, it aap alik nen wone alik mendek mamunirogwe, wone maluk mendek kagak mamunirogwe, it wone abe mendek lek iniki koombunuk nen mamuninabit nogwe, eekwi nogo, “Mugurok noorak mondok mage o,” yinuk, yoragagerak.

Wone yoragagerak nogo ti, wone alik mendek mamunik mugurok nogo logonet, abe wone Yetut eeke nagagerak mamunik nogo inom, Ala eeke menggerak abe mendek mamunik nogo inom, liirogon porogo logonet, mugurok nogo logowak nduk yoragagerak. It aakumi ando nen, “Keritut peebi woraagin lek o, yinuk, mamunirogwe nogo liippugup o,” yorage, ndi, “Yetut mbet-mbet waga’lek mbakwi ti, it aakumi ando maluk mban eekwi wonogwe nogo Ala nen maluk eeppiyoorak eebi me, iniki koombunuk inomaluk mbo puwak nduk, Ala iniki yanggo yinuk toriige agaarik o,” yinuk, yorage, eereegerak nogo, 2 Peterut yi paga liiru mbanak wonage.

------------

PETERUT NEN LIIRU PEEBI MBANEEGERAK WONE

1 1 At ninagap ndaka Yetut Keritut ninogoba Ala nogo nen nit obeelom eerogo pinanikit nduk, eereegerak paga wone abet mba’nuk, waganeegurak niniki kunik porogo wonogwe nogo, kit ninom ndak-ndak waganeegurak me, an Timon Peterut Yetut Keritut ayeloman ayonggo nappiigak mendek agago paneegerak nogo nen, kit abok aret wone ambi yokkira o.

2 At ninogoba Ala ninowe Yetut imbirak iniki kunik nen wo’nirogwe, niniki ugun tayenak ale’nggen logowok nduk eeppinanugwi, eeko menggaarak nogo mondok liippunuk waganggwi kiigak, nggwok togon eeppinagit wundi wogo logowak o.

Miirogo pinaninuk, ninayonggo pereegerak wone

3 At abu obeelom mondok tiyanak menggerak nogo, ninom ndak-ndak logowok nduk, ninayonggo pinaneegerak nit nogo nen at eeke menggerak liippunuk waganggwi paga, nit nggween paga yime logonet, Ala ari menggerak nogo liippunuk, eerit nogo logowok nduk, at omaawi eeppinaneegerak.

4 At Ala abu obeelom mondok tiyanak menggerak me, at nen, “An ndogop eeppinagagin o,” yinuk, yo’nirage menggerak mondok iya iniki kunik nogo mendek, “Onggo lek we aret eeppinagagin o,” yinuk, yo’niragagerak wone nogo ti, mugurok nogwe paga at Ala iniki menggi kwak nit niniki ndak-ndak ee’ninake, ndi, it nggween paga mendek iniki nen nengge nogo mugurok nogo logonet, ineebe maluk eerogo patit nogo mengga kwak, nit togop ee’ninake kero, ninagap ndarogo pege, eeke nogo nit kaawok nduk, wone ti yo’niragagerak.

5 Togop me, kit kiniki Ala oba panggombunuk abet mbakwi nogo paga obeelom eerit nogo logorak liippunuk mamunggologwe, ndi, obeelom eerit nogwe paga yi eeriyak ndi eeriyak kineenu eekkologwe,

6 ndi, kineenu ogwe nogo paga nen kiniki warak eekkologwe, ndi, kiniki warak eekkologwe nogo paga maluk eeppinagagwi iigak, kiniki kwi’ndak nu’lek logorak mamunggologwe, ndi, kiniki kwi’ndak nu’lek wonogwe nogo paga Ala ari menggerak ndak-ndak eerit nogo logorak mamunggologwe,

7 Ala ari menggerak ndak-ndak eerit nogwe paga kinoreewi inabuwa mbako logorak mamunggologwe, ndi, inabuwa mbakwi nogo paga irip paga aakumi abok aret kinom kiniki kunik eekkologo logorak mamunggologwe, eerit nogo logonip o.

8 Ti eeko logorak nogo mendek abok aret nggwok togon eerit nogwe mban kiinok, aakumi nen, “Inowe Yetut Keritut ineenu kwe, anggen alik mendek yi’nage kiraap!” yinuk, yogo logogun lek o. Ata, “Inowe Yetut Keritut abet aret ineenu me, anggen obeelom mendek nggwok togon yi’- nage agaarik o,” yinuk, yogo logogun o.

9 Ndi, kit ti eeko logorak yokkiragarak nogo eeka’lek kiinok perak, “Ala nen ninomaluk lek eerogo pinaneegerak,” mbaka’lek mari eerogo punuk wonogwe me, aap inigen mbuk nen yi mendek ndi mendek nda nakkoorak meek nogo kokwak wonogwe kinombarugun o.

10 Ti kenok, nowe-nawot o. At Ala nen miirogo pinagage nagagerik, kinayonggo pereegerak me, “Abet aret mii’ninabeegerak kogo,” mba’nuk, kiniki mondok nu’lek logonet, nggwiirit- nggwaarit eeko logonip. Togopeeko logomonggotak kenok, kit kiniyogobit lik togon yigeebu wambumunggup lek o.

11 Ti eeko logomonggotak kenok, nit ninagap ndaka ninowe Yetut Keritut abu’me piige menggim mondok-mondok menggim nogome, at Ala nen, “Kit aret unde eekkola woraanip o,” yinuk, yokkiraagin o.

12 Togop me, Ala ndogop menggerak wone nogo kinaruk konembunuk waganggo nogogutik, mondok nu’lek monggotak kwe, kagak, ambinom liippunuk eerit nogo logobagip nduk, an nen kulinik-kalinik yokkiragak mban eeke logogin aret o.

13-14 At ninowe Yetut Keritut nen an nagabolo ooliya wurik kwak yi, mbet-mbet nggonenogo punuk, noorak paganogo yo’negerak nogo ndakndak, nagabolo nggonenogo puurak eyom abu panggo yegerak neenu me, awo nagabolo nggonengga’lek neenik wonage logonet, yi wone ndi wone yokkirage minggirak nogo kit aberak logobagip nduk, an yokkirage logorak ti, op aret mbake agarik o.

15 An kambiminggirak neegak, kit nen, “At ninogoba nogo nen wone ndogop yo’niragagerak nogo o,” yinuk, kiniki abeko logobagip nduk, an awo kangga’lek logonet, yi wone ndi wone yokkirage minggirak nogo, mondok nggwiirit-nggwaarit aret yokkirage logogin o.

Keritut enete alik negen age kogogwaarak wone

16 Nit ninowe Yetut Keritut, “Wi,” yinuk, pi wakwi iigak woroorak wone yokkirogogurak nogo ti, it aakumi nen timbayok wone mbininggo logonet, inoone amburu ndik-ndik yogo menggaarak nogo paga niniki panggombunuk yokkirogo logolik o. Ata, at Yetut Keritut mondok tiyanak lombok menggerak ninigen abe nen kogogurak nogo aret yokkirogogurak o.

17-18 Keritut ninom puut ayuk warak menggim nogome niigak, at mondok tiyanak, “Wi!” ugwi ninogoba Ala nogo nen ninowe Yetut Keritut ayuk wurogo tiyappege logonet, “An naput niniki kunik nale’- nggen ee’nake nogo yi aret o,” yinuk, mbogut paga nen oone ari nit aret ninaruk konembunuk, yokkirogogurak nogo o.

19 Ti yereegerak kenok, o maan it aap Ala nen wone yorage kagak yorogo nogogwaarak nogo a’me lik yi wagak eeke kogo nogogurik, nit niniki abet mbakwi nogo, mondok nu’- lek eerogo pinanegak eeke kogogurak o. O weerikit nduk, kilim nagake kagak, ndowan ambiret abinak ndelenak- welenak ari kogo monggoorak nogo, wundi waga’lek kagak, o apit me ndi wuninogo pogootak eya kenok, niniki ale’nggen age menggi kwak, kinikime awo eya eekkinabi waga’- lek kagak, wone yo’nirogo nogogwaarak nogo kiniki kunik eekkologo logonet, liippogo logorak ti, op lombok aret o.

20 Wone yi ti, mondok iya me, liippinip o. Aap ambi Aberiniki nen koonogo yoga’lek kagak, “Ala wone liiru mbanak nogo, niniki koombunuk, ambi yokkira o,” yinuk, yuurak ti, abu meek me,

21 it aap aa’nduk Ala wone yorogo nogogwaarak nogo nen iniki koombunuk yorogo logolik o. Ata, Aberiniki inikime lik yi unggwage mbareegi, Ala nen yorage kagak yorogo nogogwaarak nogo kineenu arubagip nduk yokkiragi o.

2 Pilit pugunogo mamunirogo menggaarak wone

1 Maan aa’nduk it aap wone pilit pugunogo yorogo menggaarak mendek nogo nen aakumi Iterali inenggela’me unggwi wogo nogogwaarik, pilit pugunogo yorogo nogogwaarak nogo ndak-ndak, peebi it aap ti mendek nogo nen, kit maluk eerogo pinagawok nduk kinenggela’me unggwi woraagun o. Ndi, unggwi wogo logomenggaarik, aakumi ambik iniki nomoninabuwok nduk, yi wone ndi wone abe mendek lek kagak, pilitpugunogo kinikime manabit wogo logonet, “At amiya paga ninonggo mbaneegerak Aliku ninowe Yetut aret o, yinuk, yogwe nogo ti, nit nineenggo’lek o,” yinuk, agan wogo logomenggaarak paga abera’lek me, Ala nen it inenggaawak lek eerogo piyaagin o.

2 Aakumi ambik nen it aap ti nogo, iniki nengge mugurok nugwi iigo logomenggaarik, “Nit togon ninom aret eerit nogo logowok o,” yinuk, inom eerit nogo logonet, Ala ndogop menggerak wone nogo woppunuk eerit nogwe nogo, “Yi nano wone agan nugu agaarik o?” yinuk, miyukmeya eerogo pogo logogun o.

3 It aap mamuniraga ti nen ambi kolaawok nduk, kinambokan laganggo logonet, inoone ugun pilit pugunogo yokkirogo logogun o. Togop yokkirogo logomenggaarak kwe, it eekwi paga at inowak loombunuk maluk inoba piyoorak maan koonogo pereegerak Ala nogo ti, we ugun maanggo yugu logonet nogo lumok ari wonage lek o. Ata, ineebe lek eerogo piyoorak nduk abu li’luk eerak aret wonage agaarik o.

4 It malayikat nogo mendek nen maluk eeko mbareegwa, Ala inabuwa nen teppiyareegerak mbakop? Lek o. “Peebi kinowak loonogo pinagagin o,” yinuk, kani omoonu’me mbuun ambena kiiniki paga logowak nduk mbutigeele maarogo wuppiyareegerak wonogwe nogo lek a?

5 Ndi, it aakumi maan aa’nduk o nggween paga yime logonet, maluk eeko mbareegwa, Ala inabuwa nen teppiyareegerak mbakop? Lek o. Mayu wuppi wagagerak nogo paga niyo yenggenit lagangge logonet, it aakumi Ala ineebi mba’nuk, maluk eekwi nogo tigitogon inooke kagak, “Kit maluk eeriyak mage o. Ata, obeelom mban eerit nogo logonip o,” yinuk, Ala wone yorage nagagerak aap Nu nogo, akwe-apuri inom ineebe 8 mban inagap ndareegerak nogo lek a?

6 Ndi, at Ala nen, “It aakumi o Torom-Nggomora mendek kunduk maluk mban eekwi yi, neebi o,” yinuk, kani wurabit wage logonet, pup eerogo piyareegerak nogo ti, it aap peebi Ala ineebi mba’nuk, maluk eekwi nogo nen, “Nit togop aret ninoorigin kagi,” mbako logowak nduk, eereegerak nogo lek a?

7-8 Ndi, at aap Lot iniki obeelom aret wonagagerak kwe, it aakumi ti, inenggela’me logonet, Ala wone taganogo punuk, iniki nen nengge kenok ugun-ugun eerit nogwe nogo enegen iige, inoone ugun agan nogwe nogo aruk konengge, eeke logonet, at iniki mondok abe koonak me, “Yi eekwi yi, ao,” yinuk, ko’lu-kii’me iniki mondok wakko’net unggwage Ala nen kage nagagerik, it aakumi ti, pup eerogo piige logonet, at aap obeelom aret me, agap ndareegerak nogo lek a?

9 Ala nen togop aret eeginabit wundi wagagerak me, nit at apuri at oone eerit nugwi nogo aaninggin mendek ninoba age kenok, ninagap ndake, ndi, it obeelom eekwi lek maluk eeko menggaarak nogo peebi age yobok paga inowak loonogo punuk, maluk inoba kwippiige, eeriyak nogo at eenu aret me, eerigin aret mbako logowok o.

10-11 It togop eeppiyoorak nogo ti, mbuuluk negen eeppiyoorak kwe, it aakumi nen, “Nit maluk eeko logowok o,” yinuk, iniki nen nengge kenok, ugun eerit nogwe, Ala nen wone lengganogo yorage nogo taganogo punuk, at eebe miyuk-meya eerogo pugwi, eekwi nogo perak, aaninggin mondok ndonggok togon inoba piige kaagun. It malayikat nogo ti, inomaawi ambik inayuk warak me, Ala yogo logonet, “It aap kat ari menggendak kagak pilit pugunogo yorogo menggaarak nogo ti, mondok maluk eekwi me, kat ninogoba nen mondok inooke logot o,” yinuk, inoone omaawi paga Ala yoriyak op kwe, inagabiti warak me, we yanggoro-gon yogo menggaarak. Yanggorogon togop aret yogo menggaarak kwe, it aap pilit wone yaga ti nen perak, “Ninagabiti o,” yinuk, inaganak waka’lek iniki wogoppako logonet, kugi inom, malayikat inom, abok aret ugun miyuk-meya eerogo piinet nogo menggaarak.

12-13 Wam nggwiya nda’nogo nagaatik, iniki lek ugun eerit nugwi iigak, aakumi nen pippiinok, inoorogo lako mengga kwak, it aap ti, togop aret iniki lek me, we ugun ambi eeriyak aganake kenok mban eerit nogo logonet, wone ineenggo’lek kagak, miyukmeya eerogo pugwi me, wam nggwiya inoorogo lako mengga kwak, it maluk eekwi onggo at Ala nen aaninggin inoba kwippiige logonet, ineebe togop aret inoorigin o. It iniki nengge nogo mugurok nogo logonet, inagabiti nen kote eeriyak mbaka’- lek tena’me aret eerit noorak inikilom mbako menggaarak me, kinambokan laganiyak inikilom mbako logonet, kinom lambunna’nuk, mbi nunggwi me, inagabolo mili inawin aaga’ne kunik nogo pogom, it aap ti, kinenggela’me togop aret menggaarak o.

14 Ti eeko logonet, it inigen alik ambi paga pugwi lek o. Ata, kumi we ugun ya wurinakak nogo mban inigen wogoren nogo logonet, ugunugun eeginabit nogo nagaatik, “A! Yi abu eekirak me, ndonggoppanigi,” yinuk, yogolik, nabenak mban eerit nogo logonet, it aap iniki awo kole aga’lek nogo, inenggaanok nggerok yuwak nduk, nomoniren keele pugume piya nogo menggaarak. It yi mendek ndi mendek koloorak uugwe mbako menggaarak me, ti kolaawok nduk, “Wone ngge yoraawok o,” yinuk, iniki koombunuk agan nugwi nogo paga, Ala nen mondok pulunogo piyareegerak wonogo agaarik o.

15 Aap Mbeyot aput Mbileyam nogo nen maluk eekwi onggo koloorak iniki lunik logonet, Ala nen yereegerak kagak, alik eerit nagagerak nogo ndak-ndak, it aap ti, togop aret tu koonak noorak kagak mbo punuk, tu alik paga nomoninuk, nogo agaarik o.

16 At aap Mbileyam nogo maluk eerit nage logonet, obaabut kumili negen eeke mbareegi, at eerit nage nogo teppuwak nduk, keledai oone lek aruk logu aret kwe, aakumi inoone negen ari logonet, at Ala wone yoraga nogo mberereegerak.

17-19 Aap ambi nen ogoba abu’me logonet, aruk konok mban eeke menggi kwak, it aap pilit pugunggo menggaarak ti nen maluk eeriyak aganake kenok, tebenogo pugwi lek eerit noorak mban aganake me, it maluk eekwi ti, ayeloman negen aret kwe, kagak, wogoppako logonet, it aap ngget iluk maluk eeriyak, “Nineebi o,” yinuk, mbo pegaarak nogo iniki nggaganggo logonet, “We ugun eeko logorak mendek kagak, nano nduk mu-mage mban yogo ogotik?” yinuk, iniki nengge nogo mban mugurok nawak nduk, inikime manabit nogo menggaarak me, wone alom lek kagak, ugun yorogo menggaarak o. It aap ti, niyo eneeri poronak kwak logonet, inoone o wiya nen ameraakot wonok nage menggi kwak yogo menggaarak me, at Ala nen o apit me logowak nduk, inake ogobakkigirogo pereegerak wonage agaarik o.

20 “Ninagap ndaka ninowe Yetut Keritut nineenu me, nggween paga yime maluk eeriyak ee’ninake menggerak nogo nineebi o,” yinuk, inambo’me mbo pereegwaarak kwe, ti’nuk, aa’nduk eeko nogogwaarak nogo, inikime aberogo eerit nogwe iinok, inobaabut aa’nduk mbuuluk obeelom negen logonet, eeko nogogwaarak kwe, peebi irip paga nen abunuk, maluk nggwok aret eekkologo menggaarak me,

21 it aakumi maluk eeko menggaarak nogo nen Ala ari menggerak wone woppunuk, eerit noorak wone nogo, ineenggo’- lek logonet, maluk eerit nogo logonetak en ti, op negen kwe, wone, “Yogop ee’nu, ndogop ee’nu,” yugualik leenak nogo, abu ineenu logonet, maluk eekwi ti perak, abu maluk lombok aret o.

22 “Nggeewo nen peyak wurogo punuk, ti’nuk, melak togon nengge menggerak o,” yinuk, yogwe, ndi, ambi, “Wam ngguu’mo amuni mbanogo wappiigaatak kwe, ti’nuk, iniyok paga yungguninuk purok me wanggini wari unggwogo menggaarak o,” yinuk, yogwe, eeko monggoorak nogo ti, abet aret yogo monggoorak me, it nogo ti, ti ndak-ndak aret eerit nogo menggaarak o.

3 Yetut woroorak wone

1 Nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, liiru ambi aa’nduk mbanggiragagirak nogo ndak-ndak, yogondak ambi yi inom aret mbanggiragi o. Liiru mbanggirage yi nogo ti, kiniki abe mban koonggo logorak abeko logobagip nduk, mbanggiragagirak me, ambi yi inom aret mbanggiragi o.

2 It maan aa’nduk Ala nen aap at oone yorogo logowak nduk, leenogo piyareegerak wone yorogo nogogwaarak nogo inom, ndi, ninagap ndaka ninowe nen, “Yogop eeko logowak o,” yinuk, it aap nappiigak mendek yorage kagak, yokkirogo nogogwaarak nogo inom, kit abeko logobagip nduk, liiru yi mbanggiragi o.

3 Kit kineenu arubagip nduk, wone aa’nduk lombok yi aret yokkira o. Peebi o age yobok paga it aakumi miyuk-meya eerogo piigwi, iniki nen nengge kenok mugurok nogwe, eeka nogo nen, wogo logomenggaarik,

4 yogo logonet, “O yi, maan Ala nen wakkagagerak kuli nen, nok, yogondak kuli alik aga’lek itok menggerak kagak, ninombomini nen, O yi, lek eeri woraagin o, yogwe iigak, kambit nogogwaarak me, Woraagin, yereegerak nogo, eebe wage lek, ngge?” yinuk, miyuk-meya eerogo pinagagwi iyaamunggup o.

5-6 Ti yogwe nogo ti, Ala oone paga nen mbogut wakkage, nggween wakkage, eeke logonet, niyo mban wonage mbareegi, Ala nen, “Nggween aruwak o,” ari kagak, niyo inikime nen nggween aret kin age, ti’nuk, ti eyom paga mban peebi mayu nappi wagagerak nogo paga niyo yenggenit lagangge logonet, o aa’nduk wakkagagerak nogo maluk eerogo pege, eereegerak nogo ineenu logonet kwe, taganogo mbo pogo menggaarak o.

7 Ndi, yogondak mbogutnggween ninigen kogo monggoorak yi nogo ti, peebi it aakumi Ala ineebi mba’nuk, maluk eeko menggaarak nogo inawone amburu mbanogo inowak loombunuk, ineebe lek eerogo piyoorak eyom nogo paga, o yi, kani pikit nduk, at oone paga porogo wonage wone nogo, it kobak logonet agan nugwi me, peebi age yobok paga eeke kaagun o.

8 Ti agan nogo logomenggaarak kwe, nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone ambiriluk yokkiraagin yi, kobak eerogo mbo pugup o. Nit nen o ne ambit weege mbakwi nogo, at ninogoba Ala nen tahun seribu aret mbake, ndi, nit nen tahun seribu mbakwi nogo, at nen o ne ambit weege mbake, eeke menggerak o.

9 Togop me, ninowe nen, “An peebi woraagin o,” yinuk, yereegerak nogo, it aakumi ando nen, “Mbet-mbet waga’- lek yi, pilit yereegerak kwa?” yinuk, mbakwi nogo kwak, kit togop mbako logogup o. Ata, “Ala nen, Aakumi maluk eeppiyoorak ti, neebi o, mba’nuk, nit yi aakumi ndi aakumi abok aret niniki koonogo punuk, ninomaluk mbo puwok nduk, iniki yanggoppunuk, to’ninake wonage,” mbako logonip o.

10 At ninowe woroorak nogo ti, “Ne ti eyom woraagin,” mbaka’lek kiigak, aap yogoot wagangga nogo pogom abera’lek me woraagin o. Ndi, wage kenok, mbogut yi, telangge logonet lek age, tut-laaluguragan mbogut paga menggerak inom, nggween yi inom, nggween paga wonogweinom, abok aret kani nenet nage, eeke kaamunggup o.

11-12 Yi mendek ndi mendek abok togop aret lek arigin me, nit ninobaabut nonggop logonet eerit nogo logowok mbakop? Lek o. Ninowe wage eyom paga mbogut kani nanet nage, ndi, tut-laaluguragan kani eyak mondok aganggen alik nen amburu tigi-tigi wungge logonet, lek eerogo pege, eerigin me, “Ninowe mbet-mbet woraawak o,” yinuk, tokkogo logonet, nineebe apit Ala ake leenogo punuk, maluk eeka’lek ninobaabut mondok obeelom logonet ninowe mugurok nogo logowok o.

13 At Ala nen, “Mbogut-nggween ngget mendek ogobakkigirogo punuk, aakumi obeelom eeko menggaarak kenok mban time logowak nduk, unde eeppiyaagin o,” yinuk, abok yo’- niragagerak nogo unde eeppinanuwak nduk, tokkogo ogoorik o.

14 Togop me, nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone ambi yokkira o. “Nit o ti unde eeppinanuwak o,” yinuk tokkogwe me, maluk kinoba lenggenggwi, aakumi inoone kinoba pugwi, eeka’lek kiniki abu obeelom Ala kinom kiniki ambit lambunik wonogwe me kiya woraawak nduk, kulinik-kalinik kiniki ndegenggologo logonip o.

15-16 At ninore niniki kunik Pawulut nogo nen yi mbuku ndi mbuku abok aret liiru mbangge logonet, an wone yokkiragarak yi nogo ti, inom aret mbangge menggerak kwe, at liiru mbangge menggerak nogo ti, wone ando taberak negen mbangge menggerak me, it aakumi Ala wone awo liippega’lek mendek iniki kole aga’- lek nogo nen, ineebe lek eerogo patuwok nduk, Ala wone yugu liiru mbanak ando abut laganogo yorogo logonet, Pawulut liiru taberak negen mbangge menggerak nogo togop aret abut laganogo yorogo menggaarak nineenu kwe, Ala nen at Pawulut iniki nggaganogo yoge kagak, iniki warak nen liiru mbanggiragagerak nogo ndakndak, an togon liiru mbanggirage logonet, “Ninowe mbet-mbet waga’lek kenok ti, nit abok ninagap ndaruwak nduk to’niige me, niniki ndegenggologo logorak nanonggwan aret o,” yinuk, mbako logobagip nduk, liiru yi, mbanggiragi o.

17 Ti kenok, nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone yokkiragarak nogo ti, abu kineenu aret o. Kineenu aret me, it Ala wone taganogo punuk inoone ugun agan nugwi paga nomongginakwi iinok, kit wone abet mba’nuk waganeegutak mondok nu’- lek obeelom porogo wonogwe nogo, mbo punuk, it agan nugwi nogo mugurok nogo logokwak, mondok kinagaket paga logonip o.

18 Ninogoba Ala iniki kunik nen eeppinanege menggerak nogo kit kiniki kole aruwak nduk, ambinom eeppinagage, ndi, at ninagap ndaka ninowe Yetut Keritut eebe kineenu aret kwe, ambinom kineenu arubagip nduk, eerogo pinagage, eeke logogin o. Yogondak nen, nok, mondok logorak kuli at eebe mondok tiyanak aret logowak o, yinuk, an Peterut nen abu aret yokkiragi o. Wa!

1 PETIRUT



Mbuku 1 Peterut yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

At Peterut liiru aa’nduk mbaneegerak yi, it Ala apuri o omarip paga o Atiya Mbuuluk time pa’nggwe mbaganit nogogwaarak wonogwe nogo, iniki nu’lek logowak nduk liiru yi mbanogo nappereegerak. It inendage ti, “Ala nen leeninabeegerak mendek aret,” yorogo nogogwaarak. Iniki koombunuk mbaneegerak nogo ti, it iniki abet mbako nogogwaarik, Yetut waganeegwaarak paga aaninggin-paaninggin inoba piigwi, piyak-payak eeginakwi, eeppiigwi iigak kwe, iniki nu’lek logowak nduk, kini wuppiige, ndi, Yetut Keritut eeke nagagerak obeelom wone nogo liirogon pekkogwe paga iniki lunik wonogwe nogo eeppiige, eeke logowak nduk, Peterut nen iniki eyak wappiyareegerak.

At Yetut Keritut kangge nagagerik, eenik a’nuk, mi’nagagerak me, “Peebi iyokan woraagin o,” yinuk, yoragagerak. Wone ti abet mba’nuk, waganeegwaarak paga inoorit nugwi, aaninggin-paaninggin inoba piigwi, eekwi iinok, it nen yogo logonet, “Nit Yetut Keritut abet mba’nuk, waganeegurak paga ninabut mbangge yi, op aret me, Yetut Keritut wage logonet, onggo eeppiyaagin o,” yinuk, iniki nu’lek eeppatinuk, wonogogwaarak. Togop me, it aaninggin-paaninggin eerogo piigwi ti paga iniki abet mbareegwaarak nogo mbo pugwi iyo, nggirik-nggerok porogo logonet, Keritut mugurok nogo logowak nduk, wone yi, at Peterut nen liiru mbanogo nappiinet nagagerak.

--------------

PETERUT NEN LIIRU AA’NDUK MBANEEGERAK WONE

1 1 Kit Ala iniki mba’nuk miikkinabeegerak o Pondut inom, Nggalatiya inom, Kaparokiya inom, Atiya inom, Mbitiniya inom, o time yi awi ndi awi mbaganit nogogutak aap nggiru negen wonogwe nogo, at Yetut Keritut ayonggo nappiigak mendek eerogo paneegerak an Peterut nogo nen wone ambi yokkira o.

2 At Yetut Keritut yereegerak wone nogo woppunuk ndak-ndak eekwi kiinok, at amiya paga kookkinake logowak nduk, at ninogoba Ala nen peebi eeko logorak abok aret koonogo pege menggerak me, maan kooneegerak nogo ndak-ndak, Aberiniki nen eeppinagage kagak kit at apuri kikak naka’lek ake leenak logobagip nduk, miikkinabeegerak me, at Ala iniki kunik nen wokkirage, kiniki ugun tayenak ale’nggen logobagip nduk eeppinagage, eeke nogo, ambinom eeppinagagak mban eeke logowak o.

Niniki Yetut oba aberak logorak wone

3-4 At ninowe Yetut Keritut ogoba Ala nen ninabuwa nggwok lombok mbake nagagerik, obeelom eeppinanege logonet, at Yetut Keritut kambunuk nogo menggam nen eenik agago mippereegerak nogo paga ninake punik nineyate kokwak pili age, yi’- mbaani kungge, lek age, eekeelik mondok mbogut paga pinanogo wonage niniki lunik wonogwe nogo, kola nawok nduk, niniki ngget nda’ninabeegerak me, “Ninogoba Ala wa,” yinuk, endage tiyappogo ogoorik o.

5 Ninake pinanogo wonage kola noorak nit nogo ti, abet mbakwi niinok, Ala nen o age yobok paga ninagap ndariyak kooneegerak nogo, peebi togop ndak-ndak eeppinanikit nduk, yogondak Ala omaawi paga nggelorogon pinanogo wonage nogo, ninake aret pipuk eerogo pinaneegerak mbogut paga wonage o.

6 Togop me, nowe-nawot o. Aaninggin- paaninggin kinoba wonage nogo paga kiniki ale’nggen lek aaninggin ndugu aago wonogwe kwe, “Peebi ninake pipuk eerogo pinaneegerak nogo kola nagun me, yi ti, we luulu eeppinanege me op aret o,” yinuk, kiniki ale’nggen nggwok aret mbako logonip o.

7 Mbuti emas nogo ti, we luulu lek ariyak mendek kagak, “At mendek ilik, alik mendek a?” yinuk, kani paga abut mbanggo menggaarak nogo ndak-ndak, kit abet mbakwi nogo ti, mbuti emas ndak-ndak lek o. Kit abet mbakwi nogo ti, mondok iya lombok me, at Ala nen, “Nu’lek wonogwe iyaamun ilik, lek a?” yinuk, kinabut mbangge logonet, aaningginpaaninggin kinoba pinagage me, kiniki ale’nggen mbakwi kiinok, peebi Yetut Keritut eebe tena’me ari wage logonet, “Op eekotak o,” yinuk, ale’- nggen kinoba pinagage, kinendage tiyappinagage, wogoppinagage, eeri woraagin o.

8-9 Kit Yetut kinigen kaga’lek kwe, kagak, kiniki kunik eekwi, ndi, yogondak at eebe kinigen kaga’lek kwe, kiniki at oba panggombunuk, abet mbakwi, eeko logonet, “Nit niniki abet mbakwi nogo, anggen yugu paga nineebe ninagap ndarigin,” mba’- nuk, kiniki ale’nggen mbakwi nogo ti, mondok nggwok alik negen agaarak me, nonggop togon mbininogo yuubok aga o.

10-11 Kit kinagap ndappunuk, obeelom eerogo pinagarak wone nogo ti,it aap Ala nen yorage kagak yoraga nogo nen, “Ala iniki kunik en obeelom eeppiyoorak nogo mandenom eeppiyaagin, ao,” yinuk, mbakwi wonogwe me, at Keritut Aberiniki nogo it inikime logonet, “Keritut nogo peebi andi-pandi eerogo pemenggaarak ti paga Ala nen tiyappigin o,” yinuk, yorage mbareegi, it nen yogo logonet, “Ta nen ninagap ndari woraagin? Ndi, mandenom kin arigin?” yinuk, Ala wone pekkogwe, liippit unggwogwe, eeko nogogwaarak.

12 Mbogut paga nen Aberiniki nappi wagagerak it aap ti, inikime unggwage nagagerik, yorage kagak, obeelom wone yokkirogogwaarak konenggo nogogutak wone nogo, maan it aap Ala nen yorage kagak yoraga nogo nen, wone ti yorogwe iigak, at Ala nen, “Wone yi ti, kit kinake nduk yokkirage lek o. Wone ti, it peebi nda’- naremenggaarak inake nduk aret yokkiragi o,” yinuk, kin paga yoragagerak me, it malayikat kunduk wone ti, koneniyak uugwe mbakwi kwe, nit ninake nduk aret yorogo nogogwaarak kogo o.

Maluk eeka’lek logowok nduk yonggo pinaneegerak wone

13 Togop me, nowe-nawot o. “Peebi at Yetut Keritut wage eyom paga Ala iniki kunik en obeelom eeppinani woraagin o,” yinuk, wone ti paga kiniki mondok lunik logonet, li’luk agago punuk, kinagaket paga logonip o.

14 Kit aa’nduk Ala kineenggo’lek logonet, kiniki nen nengge kenok ugun-ugun eerit nogo nogogutak nogo, mbo punuk, ogoba ari kenok, aput konembunuk ndakndak eeke menggi kwak, kinogoba Ala nen ari kenok mban eerit nogo logonip o.

15-16 At Ala nen ari logonet, “An maluk eekeelik alik leenak minggirak ndak-ndak, kit togon maluk eeka’lek alik leenak togop aret logonip o,” yinuk, yereegerak wone liiru mbanak wonage me, at Ala maluk eekeelik alik leenak menggerak nogo nen kinayonggo pereegerak me, kit togon maluk eeka’lek alik leenak logonet, eerit nogo logonip o.

17 “Ninogoba Ala o,” yinuk, tamban eeko monggotak me, at Ala nen nit yi aap ndi aap ninalitak lombok eeko logomonggoorak nogo abok ninawone ndak-ndak mbanigin me, yogondak mbogut paga unggwi naga’lek nggween paga yime luulu logonet, Ala mban kinagabiti eeppunuk, eerit nogo logonip o.

18-19 Kit kinombomini maan mbogut paga unggwi noorak lek kagak we aanom warogo eerit nogo nogogwaarak nogo ndakndak, kit togop eekwi kiyo, wu mbuti perak inom, emas inom, yi mendek ndi mendek lek ariyak mendek ti paga kinonggo mbanulik o. Ata, ndomba aagaluk awinde-obande aago lek mondok abe kwak Keritut amiya mondok iya lombok nogo paga kinonggo mbaneegerak nogo kineenu aret o.

20-21 O maan mbogut-nggween wakkaga’lek kagak, at Ala nen, “An ogobakkigirogo piyaminggirak peebi maluk eerugun neenu aret me, inake Keritut aret leenogo pikit o,” yinuk, leenogo pereegerak kote kumaarak wonagagerak kwe, yogondak irip paga yi aret, at Keritut eereegerak paga nit niniki Ala oba panggombunuk abet mbakwi nogo, ninake aret kin eeppereegerak me, niniki at oba panggombunuk, abet mbakwi, niniki lunik wonogwe, eekwi ti, at Keritut kambunuk nogo menggam nen eenik agago mippege nagagerik, tiyappereegerak Ala eebe nogo aret o.

22-25 “Iri’ngga-kale’ngga ero kwit agan lagangge nagaatik, ti’nuk, mbuk age, Ndi, iri’ngga anggen laambu yege kenok, aakumi nen, Wi! egaatak kwe, ne ambit liingge mono-mono wangge, Eeke menggerak nogo ti,Nit aakumi nineebe ti kwak aret kwe, Ala wone ti perak, mondok itok aret menggerak o,” yinuk, yereegerak liiru mbanak ndakndak, Ala wone lek ageelik mondok itok menggerak nogo aakumi waganggwi iinok, ineenik eeginake menggerak obeelom wone nogo aret yokkirogogwaarak waganggo mbareegup, mondok kineenik logobagip nduk, kiniki ngget ndakkinabeegerak nogo ti, aakumi inapuri ndaganakaatak kambit nogwe nogo pogom lek o. Ata, at mondok eenik menggerak Ala nen aret ndakkinabeegerak me, kit Ala ari menggerak wone konembunuk, “Ndak-ndak eeko logowok o,” yinuk, eerit nogo logonet, maluk kinikime wonage nogo mbo pereegutak me, yogondak kiniki laakot paga kinoreewi Ala apuri kinom kunik aganako logogup o. Ata, kiniki abe paga aret kinoreewi kinom niniki-kiniki kunik eeko logonip o.

2 Yugum o mabin pugu nu’lek ti, Yetut Keritut aret wone

1 Ti kenok, kit pilit wone yogo monggotak inom, kinikime alik eeriyak mbako logonet, agan nugu monggotak inom, “An eerikit lak at mban eeke yi, neebi a,” yinuk, yogo monggotak inom, nabok-kabok yogo monggotak inom, yi maluk ndi maluk ti mendek abok aret mbo pogo logonip o.

2-3 Ala nen obeelom eeppinanege nogo, kit eekkinake muk liippogotak kenok, elege awo ngget ndarak yilak abu nen le yogonok yilak mili lenggenak lek abe wogoragaatak nonggo logonet, tawe ogo mengga kwak, at Ala nen muk kinagap ndakkinabeegerak me, kiniki kole eekkinake logowak nduk, abe wone ti mban, “Ao,” yinuk, waganggo logonip o.

4 Yugum ambi eenik menggerak pogom, at Yetut ti, eenik menggerak me, yugum nogo obeelom aret kagak aakumi nen meek kenok, mbo nappereegwaarak kwe, Ala nen perak, “Obeelom aret kagak mbo pugwi o,” yinuk, leenogo pereegerak me, at ninowe abu’me mban kuwak eeri wogo logonip o.

5-6 Ala nen ari logonet, “An nen yugum onggo nggwok omaawi yangguk yuurak lek mendek o Tiyon paga ndoonogo piminggirak me, Aap ambi yugum ti paga iniki oba panggombege kenok, enggali arigin lek o,” yinuk, yereegerak liiru mbanak wonage me, it aap Ala unde nen Ala awi wurik me Ala ake warogo pogo mengga kwak, kit togop aret Ala unde at ake leenak logonet, Yetut Keritut eereegerak paga Ala inikilom mbake menggerak mendek aakumi inake eeko logobagip nduk, yugum obaga lu’luk eerogo o wuko mengga kwak, Ala nen kit kineebe paga at awi wukkolage agaarik o.

7-8 Togop me, “It yugum paga o wuka nen o wuko logonet, Yugum ambi mbo pereegwaarak nogo, yugum ogowa ndoonnaga o,” yinuk, yereegerak liiru mbanak wonage me, it abet mbakwi nogo nen, “Yugum ti, nit ninake aret mippereegerak me, ia o,” mbako menggaarak. Ndi, wone ambi, “Yugum iniyogobit linggolaga kwak, Lik togon yigeebu wangga kwak, Ti, an neebe aret o,” yinuk, yereegerak liiru mbanak nogo ti, it aakumi iniki abet mbaka’lek mendek nogo nen, Ala wone woppunuk eerit naga’lek iinok, iniyogobit lik togon ngginnogwe nogo aret nduk yereegerak kogo o. It togop eeko logowak nduk, Ala nen aret koonee-gerak kwe,

9 kit perak, o apit me wonogwe nogo mbo punuk, o eya iya lombok kenok, aakumi nen, “Wi!” ugo menggam nogome logobagip nduk, Ala nen kinayonggo pereegerak nogo at eeke menggerak mendek paganogo yorogo logobagip nduk, “Kit an mendek aret o,” yinuk, miirogo pinagage, “Kinendagembogut logonet, an neebe unde logorak kit aret o,” yinuk, mippinagage, “Kit an napuri maluk eeka’lek nake leenak logomunggup o,” yinuk, leenogo pinagage, ndi, “Kit an napuri lombok aret o,” yinuk, eekkinake, eereegerak o.

10 Kit maan aa’nduk nen Ala apuri lek aret wonogogutak kwe, yogondak perak, at apuri eekkinabeegerak wonogwe, ndi, kit aa’nduk Ala nen kinabuwa mbake nagagerak nogo kineenggo’lek wonogogutak kwe, yogondak perak, at Ala kinabuwa nen obeelom eeppinagage nogo liippugwi, eeko ogotik o.

Ala ayeloman logonet, eeko logorak wone

11 Nowe-nawot o. Kit aap nggiru negen nggween paga yi awi ndi awi mbaganit nogogutak nogo, kit an niniki kunik me wone ambi yokkira o. Kit kiniki nen nengge mugurok noorak kineebi mbakwi kiigak, nikkiren nage nogo, mugurok noorak ti mage o.

12 It aap endekem iniki abet mbaka’lek mendek nogo nen, “It maluk eerit nugwi o,” yinuk, kinabok mbaniyak nduk eeremenggaarak kwe, obeelom mban eerit nogwe liippinagago logomenggaarik, Yetut wage eyom paga Ala wogoppuwak nduk, inenggela’me logonet, kiniki mondok liippunuk eeko logonip o.

13-14 “Ninogoba meek eerogo pukwak me,” yinuk, aap endagembogut kinarum menggerak Kayitat nogo inom, ndi, it aakumi obeelom eekwi nogo wogoppiigwi, maluk eekwi nogo aaninggin inoba piigwi, eeko logowak nduk, it o unde logorak mippiigwi ineebe nogo inom, it wone unde menggaarak nogo nen abok aret wone lengganogo yokkirogwe iinok, “E o,” yinuk, eeko logonip o.

15 It wone lengganogo yokkirogwe nogo ndak-ndak eerit namonggotak paga, aakumi iniki lek we ugun agan nogo menggaarak nogo, at Ala nen, “Inoone taganogo piigo logowak,” kinombareegerak me, kinogobamini nogo nen wone lengganogo yokkirogwe iinok, “E o,” yinuk, konenggo logonip o.

16 Kit aakumi inayeloman kwak lek o. Kit it aakumi we ugun wondet aago nugu menggaarak nogo mendek aret wonogwe me, “An wondet eerogo paneegerak me,” yinuk, kiniki teeluk logonet, ugun maluk eerit nogo logorak mage o. Ata, “An Ala ayeloman aret o,” yinuk, at yokkirage kenok mban eerit nogo logonip o.

17 It abet mbakwi kenok kiniki kunik aganakwi, it weelek mendek abok aret inabuwa mbakwi, kinoweewi inendagembogut inayuk wukwi, ndi, Ala kinagabiti mbakwi, eeko logonip o.

Keritut andi-pandi eeppereegwaarak niniki wakkagak eeko logorak wone

18 Kit aakumi inayeloman yi, it kinogobamini inoone yanggorogon yokkirogo logonet, obeelom eeppinagagwi iinok inoone konenggwi, ndi, inanini nen mbekkirogwe iinok kineebi inombakwi, eeriyak ti mage o. Ata, mbekkirogwe, obeelom eeppinagagwi, eekwi iigak kwe, kagak, inoone konembunuk eeko logonip o.

19 Kit maluk eeka’lek kiigak, andipandi kinoba pinagagwi iinok, “Ala nen togop eeppinaniyak mbakerak me, op aret eeppinanugwi iigo o,” mba’nuk, waganggwi kiinok, Ala ale’nggen kinoba pinagage kaamunggup o.

20 Kit maluk eerumonggotak paga kinookwi iigak, kinoone lek puk wonogwe kiinok, aakumi nen kinaana’le mbaniyak op mbakop?Lek o. Maluk eekotak paga kinookwi me, “Op aret inooka,” kinombarugun kwe, kit obeelom eerit nogwe paga kinookwi iigak, kinoone lek logonet waganggwi kiinok perak, Ala kinabuwa mba’nuk, ale’nggen kinoba pinagage kaamunggup o.

21-23 Keritut andi-pandi eerogo pereegwaarak nogo ti, “At andi-pandi oba pugwi iigak, at maluk eeke, An togop eerulik o, yinuk, aana’le mbanggolage, Ti eerulik o.” It nen miyuk-meya eerogo pugwi iigak, at nen onggo miyuk-meya eerogo piige, wakwi iigak, at nen wone onggo yorage, ti eerulik mban. Ata, at iniki ogoba Ala oba panggombunuk, “Nogoba wone a’me nggelok mban inowak loongge menggerak nogo nen nawone mbanigin o,” yinuk, iniki kwi’ndak logonet, waganeegerak nogo ti, nit ninake aret waganeegerak me, at eereegerak nogo kokwak, nit togop ndak-ndak eeko logowok nduk, Ala nen ninayonggo pereegerak o.

24 It aakumi kanggaatak yabu eekulik nogo kwak, nit aa’nduk maluk eeko nogogurak nogo, yogondak ambinom eeka’lek obeelom mban eerit nogo logowok nduk, at eyo karo-karo paga kangge logonet, nit ninomaluk abok aret waganeegerak me, at agabolo nibiknobak eerogo wareegwaarak nogo paga nit obeelom ee’ninabeegerak o.

25 Kit aa’nduk ndomba kobak aago kwak ugun nugu nogogutak kwe, yogondak nen at kinarum wake, ndegengginake, eeka nogo abu’me logobagip nduk, ka wogogutak o.

3 Aap inakuwi inom logonet, eeko logorak wone

1-2 “Kit aakumi inayeloman nen kinogobamini inoone liirogon konenggo logonip o,” yinuk, yokkiragarak nogo ndak-ndak, kit kumi kunduk kinogonggelomini inabu’me logonet, inoone liirogon konenggo logonip o. Kit Ala kinagabiti eeppunuk, kinobaabut obeelom logonet, kinogonggelomini inabuwa nen kinigen tebenak nugwi kiigo logomenggaarik, it kinogonggelomini ando iniki awo abet mbaka’lek nogo nen, “An ninom Yetut mugurok naakit,” mbaruwak nduk, inoone yokkirogwe iinok, kit nen wone onggo ambi yoraga’lek, we, “E o,” yinuk, liirogon eeko logonip o.

3 It aakumi nen, “Kwe yi, kigirikwe togon o,” yuwak nduk, kinagabolo paga mban ogobakkigikkologo logonet, kineeruwak abe mbininggologwe, kinarenggen-kinagiinggen laambu yikkologwe, kinagali-kinayum abe kigirikwe yirikkologwe, ti mban eeko logogup o.

4 Ata, kumi inobaabut abu yanggonak iniki kwi’ndak nogo, alik ogolik mondok porogo wonogwe iinok, at Ala nen, “Kwe yi, ia o!” yinuk, iniki kundugu eeginake menggerak me, kit kinobaabut togop aret logonip o.

5 It kumi aa’nduk iniki Ala oba panggombunuk at oone liirogon mugurok nogo nogogwaarak nogo ti, aakumi nen, “Kumi yi kigirikwe togon o,” yuwak nduk, inagabolo mban ogobakkigikkologo logolik o. Ata, it togon togop aret inogonggelomini inabu’me logonet, inoone liirogon aret konenggo nogogwaarak me,

6 at kwe Tara nogo nen Abarakam oone ari kenok, “E o, nogoba,” yinuk, yanggonak mban eeke nagagerak nogo ndak-ndak, kit kumi o yogondak wonogwe yi, kinagabiti lek obeelom mban eerit nogwe kiinok, at Tara owowologwe kit aret logomunggup o.

7 Togop me, yogondak kit aap kinakuwi warak nen eeko logorak ambi yokkira o. It kumi ineebe ndeyak inomaawi lek wonogwe me, kinakuwi kinom logonet, inabuwa mba’- nuk yeenggwaarogwe, ndi, kiniki ogoorak logonet, kinom tamban eeriyakmeek eekkinake kero, “Ala ninabuwa nen nineenik mondok logorak mendek ninakuwi ninom ndak-ndak unde eeppinanigin o,” yinuk, obeelom eeppiigwi, eeko logonip o.

Obeelom wone yorogwe paga andi-pandi eeppinaniyak wone

8-12 At Ala nen ari logonet, “Kit kineenik logorak kinikilom mbakwi, Nit obeelom aret wonogwe me, li a’nuk, kambuurak op aret, mbakwi, Eekwi ti, Taamini nen togop mbako ogotik? Togop aret mbakwi kiinok, Kinoone maluk mendek kinambe paga wunabi wogwe, Wone pilit kinamili irip paga wonok nugwi, Eekwi kiyo, Tum liirogon wakkologwe, Maluk mendek mbo punuk, obeelom mendek kenok mban eerit nugwi, Nonggop agago niniki ambit lambunik logorak koonggwi, Abu koombunuk, ti aret kinomaawirogon mugurok nogwe, Eeko logonip o. Aap iniki koonak menggaarak nogo, Ala enegen wogoren nege, Tamban eekwi iinok, at aruk liirogon konengge, Eeke menggerak kwe, Aap maluk eeko menggaarak perak, Ala enggaawak omaawi paga lek eerogo piige menggerak o,” yinuk, yereegerak liiru mbanak ndakndak, kit togon Ala ale’nggen kinoba pinagakit nduk, kinayonggo pinagareegerak me, kit nen maluk onggoonggo eekwi, ambi nen ambi meek eeppegak eekwi, eeko logogup o. Ata, it maluk eeppinagagwi nogo obeelom eeppiigo logonet, kinom kiniki ambit eeppunuk wone mbanggwi, kiniki eyak wat-wat eekkologwe, nore-kore yogwe, nabuwa-kabuwa mbakwi, kiniki tebenak nugwi, eeko logonip o, yinuk, eeko logorak irip paga ambi yokkiraakit mbakirak nogo ti aret yokkiragi o.

13 Kit kiniki aganggen kerek togon obeelom eerit nugwi kiinok, ta nen maluk eeppinagarak mbakop?

14 Togop eekulik kwe, kit obeelom wone yoranet nugwi kiigak andi-pandi eerogo pinagagwi iinok, “Nonggop nduk eeppinanugwi?” yinuk, kinagabiti nen kiniki piirik eerugup o. Ata, “Ala ale’- nggen ninoba pinanigin o,” yinuk, kiniki ale’nggen paga waganggo logonip o.

15 “Keritut ti, nit ninowe aret logowak o,” yinuk, alik leenogo punuk, at mban oone konenggo logonip o. Ndi, kit kiniki lunik wonogwe nogo, it aakumi nen, “Yo’niraanip o,” yinuk, kin wokkiigwi iinok, kiniki abe paga kinoone yanggorogon onggo yoroorak nduk, wone koonogo punuk logonip o.

16 Kit Keritut kinom kunik logonet, obeelom eerit nogwe kiigak, it miyuk-meya eerogo pinagagwi nogo nen, kit obeelom mban eerit nogwe paga, “Ia!” yinuk, inagabiti mbarugun me, kiniki maluk ambi abe’naga’lek kiniki obeelom paga kinoone yanggorogon yorogo logonip o.

17 Kit maluk eerit nogwe paga andi-pandi kinoba pinagagwi iinok ti, alom kit kinobaalombok eerumonggotak paga eeppinagagun me, ti iya lek o. Ata, Ala iniki mbareegerak paga eerit nogwe kiigak, andi-pandi kinoba pinagagwi iinok ti perak, iya aret o.

18 Nit maluk eekwi nogo abok aret lek eerogo pikit nduk, at Keritut ne ambit paga aret kambeegerak. At maluk eekeelik obeelom mban eeke menggerak nogo nen, nit obeelom eekwi lek maluk mban eekwi nogo, Ala abu’me pinanikit nduk at eebeaap aret age mbareegi, warogo pereegwaarak nit ninake aret kambeegerak kwe, Aberiniki nen eenik agago mippereegerak.

19 At mippereegerak Aberiniki nogo nen aret maan it aakumi kambeegwaarak inogoma keele maarak negen o apit me wonogwe me, wone obeelom wone yora nagagerak.

20 Obeelom wone yora nagagerak nogo ti, aap Nu nen maan aa’nduk it aakumi Ala wone yorage kagak, taganogo mbo pogo mbareegwa, Ala nen, “Mbet-mbet inoorikit,” mbareegerak kwe, aap Nu nogo o awo wuke kenok, iniki yanggo yinuk, tokkage kagak, o nogo wuke mbareegi, aap Nu apuri inom ineebe 8 mban unggwogogwaarak nogo, niyo nen wogoren laganeegerak paga inagap ndake logonet, it ando apit niyo ndonggoninabeegerak inogoma keele maarak o apit me wonogwe me, wone obeelom wone yora nagagerak nogo it aret o.

21 Ndi, it ineebe 8 niyo ndonggoninake kero, niyo nen wogoren laganeegerak paga inagap ndareegerak nogo ndak-ndak, nit yogondak niyome wuppinanugwi paga ninagap ndake ti, we ninagabolo mili kenok, koo’ninabuwak nduk, eekwi lek o. Ata, nit nen Ala yogo logonet, “An pilit lek, abet aret yiluk-maluk mbo pigirak me, kat kabu’me logokit o,” yinuk, Ala enggaanom paganggwi niinok, niyome aret wuppinanugwi, ndi, at Yetut Keritut eenik eerogo mippereegerak paga ninagap ndake menggerak ndak-ndak, niyome nen pilanogo mippinanugwi, eeko menggaarak o.

22 At Yetut Keritut nogo ogoba Ala nen eenik eerogo mippege mbareegi, it malayikat inom, it o oolo ya’i menggaarak Tile inom, yi kugi ndi kugi inom, abok aret at abu’me logowak nduk, tebenogo piige nagagerik, yogondak mbogut paga ogoba Ala eenggi abe’nggan paga kwi’nari laganeegerak wonage agaarik o.

4 Ninobaabut alik ngget mendek eerogo pinaneegerak wone

1 Aap ambi eebe andi yagan wake logonet, “An maluk ambinom eerigin lek,” mbake menggerak me, at Keritut eebe andi-pandi eerogo pugwi iigak, iniki kwi’ndak logonet wagangge nagagerak nogo kwak, kit ndak-ndak kiniki kwi’ndak logonet, waganggo logobagip nduk, it aap wim eeka nen li’luk eeppunuk, menggakwak, kit togop aret eerogo patinuk logonip o.

2 Kit togop aret eerogo patinuk wonogwe kiinok, o yogondak kuli nen nggween paga yayi wonogo logonet, kiniki nen nengge nogo mban mugurok nogo logorak lek o. Ata, Ala iniki mbake nogo mban ndak-ndak eerit nogo logonip o.

3 Kit aa’nduk kinobaabut it aakumi Ala wone konengga’lek nen eeriyak inikilom mba’nuk, eerit nogo mengga kwak, eerit nogo logonet, we ugun uugwe-uugwe mba’nuk eekwi, kiniki nen nengge kenok mugurok nugwi, amburu kumili aganake menggerak mendek ndonggorogon nenet nugwi, ndem unggwogo logonet kwaanggen wakwi, amburu ndonggok togon nenok kumili-kumili agan nogo logonet maluk eekwi, ogole warak kagak kugi eekwi, eeko nogogutak nogo, yogondak ambinom eeka’lek kiinok,

4 it aakumi Ala wone ineenggo’lek mendek nogo iniki mondok lek me, “Nit yi maluk ndi maluk eekwi yi, abu aret eeko,” mbaka’lek eerit mban nogo logonet, “It ninom eerit nogwe lek yi, nano nduk puk wonogwe mbakop? Wi!” yinuk, kinomba’nuk, meek eerogo pinagagwi kwe,

5 it aakumi kambeegwaarak inom, nineenik wonogwe inom, Ala nen nit abok ninawone amburu mbanogo ninowak looniyak nduk li’luk aago wonage me, it togon eeko logomenggaarak nogo Ala nen, “Paganogo yo’ninip o,” yinuk, yoraagin me, paganogo yorugun o.

6 Togop me, it kambeegwaarak nogo ti, “Aap maluk aret o,” yinuk, ineebe andi-pandi eerogo piigwi iigak, kambeegwaarak kwe, at Ala eenik menggi kwak, it ndak-ndak inogoma mondok-mondok ineenik logowak nduk, obeelom wone yoragagerak nogo o.

Ala apuri nen eeko logorak wone

7 O age yobok paga eeriyak abu koorok panggo yi wagaarak me, tamban eeko logobagip nduk, kiniki kwi’ndak nu’lek logonet, kinagaket paga logonip o.

8 Aap ambi ore imbirak iniki kunik logomenggerak nogo nen ore maluk ambik eerogo pit nage logomenggerak kwe, imbirak iniki kunik me, “Op aret o,” ari menggi kwak, kit togop aret, “Niniki-kiniki kunik eeko logonip o,” yinuk, wone ambit ti aret yokkiragi o.

9 Kinoreewi ambi kiya wogwe iinok, kineebi mbaka’lek kiniki ale’nggen paga kinambi magarogo logonip o.

10 At Ala nen eeko logorak ninalitak lombok unde eeppinaneegerak nogo, “Ala iniki kunik nen unde eeppaneegerak me, niniki kwippunuk aakumi inake eerit nage logokit o,” yinuk, kit mban-mban at ambi nen at ambi obeelom eeppegak eeko logonip o.

11 Yi eekak ndi eekak eeko logonet, ninowe Yetut Keritut eereegerak paga at Ala endage tiyak yuwak nduk, kit ambi nen Ala wone yoroorak mbakwi kenok, Ala ari menggerak wone nogo aret yorogwe, ndi, ambi nen aakumi yeenggwaarogo logorak mbakwi kenok ti, Ala omaawi eeppinagage kagak yeenggwaaranet nogwe, eeko logonip o. At Ala ti, abu tiyanak mondok-mondok ayuk warak logowak o. Amin!

Ala apuri andi-pandi eeppiigwi iigak waganggo logorak wone

12 Nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone ambi yokkira o. Kit kinabut mbaniyak nduk, aaningginpaaninggin mondok alik negen kinoba pinagagwi ti, it aap nen eeppiigo menggaarak nogo mendek aret eeppinagagwi me, “Yi nonggop eeppinanugwi? Ia!” yinuk, yugup o.

13 Kit andi-pandi eerogo pinagagwi nogo ti, peebi, at Keritut mondok tiyanak wage kinigen kogo logomonggotik, “Nit togop aret tiyappinanigin o,” yinuk, kiniki ale’nggen mondok alik negen eekkinabigin me, “Yogondak at Keritut eeppogo nogogwaarak ando nogo aret eeppinanugwi me, op aret o,” yinuk, kiniki ale’nggen mbako logonip o.

14 It aakumi nen, “Kit Keritut oone wagangga mendek o,” yinuk, miyukmeya eerogo pinagagwi iinok, “Ala Aberiniki mondok tiyanak menggerak nogo nit ninoba wuppi wagaarak ninom wonage kenok, yo’nirogwe iigo o,” yinuk, kiniki ale’nggen logonip o.

15 Kit nen aap wakwi, yogoot kiraakwi, maluk eekwi, aap ambi inawone kagak unde a’nuk mbanggwi, eekwi nogo paga andipandi eerogo pinagagwi iinok, kiniki ale’nggen mbarugup o.

16 Ata, “Kit Ala apuri mendek aret o,” yinuk, aaninggin kinoba pinagagwi iinok perak, kinagabiti lek logonet, “Keritut endage paga eeppinanugwi me, op aret,” mba’nuk, Ala, “Wa,” yinuk, alut eeko logonip o.

17-18 At Ala nen ari logonet, “It aakumi iniki abe koonak nogo aaninggin eeppiinet unggwogwe iigak inagap ndarigin me, It an noone konengga’lek maluk mban eerit nogwe nogo perak, nonggop togon eeppiyaagin mbakop?” yinuk, yereegerak ndak-ndak, at Ala nen nit yi aap ndi aap abok aret ninawone mbanogo ninowak loonninaburak eyom abu panggo yi wagaarak me, nit Ala apuri aa’nduk ninawone mbambunuk, at oone yugu ndak-ndak eeka’lek logomonggoorak kenok, onggo eeppinanigin me, it Ala wone obeelom wone nogo mondok wagangga’lek iinok ti, inawone mbangga’lek teppiyaagin mbakop? Lek o. Inawone abu mbanogo punuk, mondok alik negen eeppiyaagin o.

19 Togop me, kit andi-pandi eerogo pinagagwi nogo ti, Ala iniki mbake ndak-ndak eeppinagagwi me, kit obeelom mban eerit nogo logonet, at kineebe ogobakkigikkinabeegerak nogo nen, “Eeriyak,” yegetak nogo, a’me liirogon aret eeke menggerak me, kiniki inom, kineebe inom, apit aret at unde logowak nduk, wogo’nuk logonip o.

5 Ala andomba ndegeninako logorak wone

1 Nowe-nawot o. Kit Ala apuri inenggela’me logonet inarum monggotak kwak, an togon Ala apuri inarum minggirak nen wone ambi yokkira o. At Keritut aaninggin-paaninggin oba pogo nogogwaarak nogo, an nenegen kagagirak me, peebi at pi wakwi iigak, woroorak eyom paga, “An togon tiyappani woraagin,” mbake logonet, “Wone eebe yokkiraakit,” mbakirak nogo liirogon konenggo logobagip nduk, yokkira o.

2 Kit Ala apuri inarum logobagip nduk, mippinagareegerak nogo, “Kineebi,” mbako logonet, inarum logorak ti mage o. Ata, Ala iniki mbake ndak-ndak, “Inarum logokit,” mbako logonet, ndomba ndegeninako mengga kwak, Ala apuri ti, togop aret ndegeninako logonip o. Ndi, onggo koloorak paga mban kiniki lunik logonet, ndegeninako logorak ti mage mban. Ata, we kiniki ale’nggen paga aret ndegeninako logonip o.

3 Inarum logobagip nduk, unde eeppinagareegerak nogo inarum logonet, “An noone mban konenggo logonip o,” yinuk, kinoone omaawi paga yorogwe ti mage o. Ata, it Ala andomba nogo nen kit kinobaabut obeelom mban eerit nogwe nogo liippinaganuk, “At eeke ti, an ndak-ndak eeke logokit,” mbaruwak nduk eeko logonip.

4 Togop eekwi kiinok, nit ndomba ndegenninaka ninowe nogo, peebi wage logonet, “Kit abu obeelom eeko nogotak o,” yinuk, kinenggare-nggare mendaarak kiik ariyak lek mondok laambu logorak mendek yirippinagi woraagin o.

5 Togop me, kit aap tawe nen eeko logorak wone ambi yokkira o. Kinogobamini nen inoone yokkirogwe iinok, kinaruk liirogon konembunuk eeko logonip o.“It aakumi iniki wogoppako menggaarak kenok, Ala nen tebenogo piige menggerak kwe, Iniki tebenak wonogwe iinok perak, Inabuwa nen obeelom eeppiige menggerak o,” yinuk, yereegerak Ala wone liiru mbanak wonage me, kit abok aret kiniki tebenak logonet, yeenggwa-yeenggwa eeko logonip o.

6 At Ala nen, “Ne ti eyom paga tiyappiyaakit o,” yinuk, kooneegerak nogo a’me lik yi wage kenok, tiyappinagawak nduk, at omaawi ambik menggerak Ala nogo abu’me tebe yinuk, logonip o.

7 At Ala nen kinabuwa mbake menggerak me, kiniki piirik-paarik eekwi nogo abok aret paganogo at oba mban pogo logonip o.

8 Kit kinom ogoorak monggotak Tile nogo nen maluk eekkinabikit nduk, nggeewo anini warak pogom nibingginaburak eyak nde agan kwaakkinabit nege me, kit mondok kiniki warak a’nuk, kinagaket paga logonet, tum wakkologo logonip o.

9 Ndi, it kinoreewi yi awi ndi awi menggaarak kinom kiniki abet mbakwi nogo, andi-pandi kit eerogo pinagagwi ndak-ndak, it togon togop aret eeppiigwi nogo kineenu me, kit kiniki abet mba’nuk, kinogogumbuk mondok nu’lek logonet, Tile nen kiniki nggagani wage kero, mugogo nappogo logonip o.

10 At iniki kunik nen wo’nirage menggerak alom unde ninogoba Ala nogo nen Keritut ninom kunik wonogwe paga at tiyanak menggim nogome ninom ndak-ndak mondokmondok tiyanak logowok nduk ninayonggo pereegerak me, ne ambiriluk ambi andi-pandi eerogo pinagagwi iinok, ninogoba Ala nen kinobaabut koonogo pinagage, kiniki nu’lek eerogo pinagage, kinomaawi agago pinagage, kinogogumbuk nu’lek logobagip nduk eerogo pinagage, eeke logogin me, kiniki kwi’ndak logonet, waganggo logonip o.

11 At Ala ti, mondokmondok ayuk warak logowak o, yinuk, abet aret yokkiragi o. Amin!

Irip paga keyage wappiyareegerak wone

12 Wone yokkirage ti abok aret at iniki kunik nen obeelom eeppinanege menggerak Ala nogo nen an ndak-ndak eeppanege kagak paganogo yokkirage me, “Yi abet aret eeppinanege menggerak o,” yinuk, kiniki eyak wappinagawak nduk, at li’lak mban eerit nage kage minggirak ninore Tilat nogo nen yeenggwaanege kagak, liiru yi, we nggaruk togon mbanggirage kwe, wone yi ti, mondok iya me, porogo logonip o.

13 It kinoreewi Ala apuri o Mbaben mendek kunduk, Ala nen leenogo piyareegerak me, it nogo nen keyage wappinagagwi, ndi, an naput Marakut nogo nen kunduk keyage wappinagage, eeka o.

14 Kit-kit aret kiniki kunik paga keyage wat-wat yogo logonet, linggikkambuk yogo logonip o. Ndi, kit Keritut kinom kunik wonogwe nogo abok aret kiniki ugun tayenak ale’nggen logobagip nduk, eeppinagage logogin o. Wa!



YAKOMBUT


Mbuku Yakobut yi, eebe mbanak pekkaga’lek logonet, aa’nduk pekkoorak nogo yi o.

At Yakobut nen it Ala apuri abok aret o nggween irip-irip time mbaganit nogogwaarak wonogwe nogo, inake liiru mbanogo nappiinet nagagerak. At wone wakkagak ambik yorage logonet, liiru yi, mbangge, ndi, it aakumi abet mba’nuk, Ala apuri logonet eeko logorak inom, inobaabut abe logorak wone nogo inom, liiru mbangge, eereegerak.

It Ala apuri a’nuk eeko menggaarak nogo eeko logowak nduk yoragagerak yi aret. Ineenggi warak kenok, ineenggi lek kenok, inabut mbangge kenok, maluk eeriyak inikime eeginake kenok, eeko logorak nogo liiru mbangge, ti’nuk, iniki abet mbakwi mban lek eebe inom eekwi, wone maluk mendek inambe paga nen wunnaka’lek abe kenok mban yogwe, iniki warak wonogwe, yawi pega’lek yanggo yinuk wonogwe, iniki wogoppaka’lek tebenak wonogwe, inoreewi meek eerogo piiga’lek tiyappiigwi, pilit pugungga’lek abet mban yogwe, tamban mban eekwi, eeko logowak nduk, liiru mbangge, eereegerak nogo liiru mbanak wonage.

-------------

YAKOBUT NEN LIIRU MBANEEGERAK WONE

1 1 Kit Yakuri kinanebunu 12 mendek yi o ndi o mbaganit nogogutak nogo, an Yakobut nen ninogoba Ala ninowe Yetut Keritut imbirak inayeloman logonet, keyage wappinagagi o.

Abet mbakwi inom, iniki warak inom, yoragagerak wone

2 Nowe-nawot o. Aaninggin-paaninggin kinoba age kenok, kiniki ale’- nggen mban mbako logonip o.

3 Kit abet mbakwi kiinok, kinabut mbangge me, aaninggin-paaninggin kinoba age kagak, kiniki kwi’na’nuk waganggo logonet, “Niniki nu’lek eerogo pinanit unggwage logowak nduk eeke kagi,” yinuk, kinale’nggen mban mbako logonip o.

4 Kit kiniki mondok kole eekkinake, ndi, abu obeelom eekkinake, eeke nogo ambi yobok yigin lek abok ndak-ndak eekkinabuwak nduk aaninggin-paaninggin kinoba age me, kiniki kwi’ndak logonet, waganggo logonip o.

5 Kit nen eeriyak ambi kineenggo’- lek kenok, “Ala yo’nip o.” Yogwi kiinok, at eebi mbakeelik yanggonak paga yi aakumi ndi aakumi abok aret kalo logonogo wogorage menggerak nogo nen ambi eerumunggup nduk, kineenu eeppinagage logogin o.

6 Kit Ala yogo logonet, kiniki yungguppegak eeka’lek mondok abet mbako logonet, yogo logonip o. Aap ambi iniki yungguppegak eeke logonet, Ala yoge kenok ti, o wiya wage logonet, niyo kilaarak-mogonik eeke menggerak nogo pogom aap ti, iniki togop aret menggerak o.

7-8 Aap ti, iniki mbere logonet, yi eeriyak ndi eeriyak koonit nage me, iniki tayenak logogin lek iniki mbere logonet, Ala yoge me, “Wo’nirigin lek kagi,” yinuk, mbake logowak o. Ineenggi lek ineenggi warak wone

9-11 Oonegen wundi wage logonet, mo andi nen iri’ngga-kale’ngga teebat age nagaatik, mono-mono wangge logonet, etenggen maluk negen age menggi kwak, it aap ineenggi warak eekkolaawok nduk, eerit nugwi iinok, ineebe togop aret lek arugun me, kit noreewi Ala apuri ando kineenggi lek me kinendage tebenak wonogwe nogo, kineenggi warak age logonet, kinendage tiyak ari kenok, “Ala nen aret eeppanege o,” yinuk, kiniki tebenak logonet, ale’- nggen mbakwi, ndi, kit ando kineenggi warak me, kinendage tiyanak wonogwe nogo, kinamendek lek age logonet, kinendage tebek ari kenok, “Iri’ngga-kale’ngga lek age menggi kwak, ninendage togop aret lek age me, op aret o,” yinuk, kiniki obeelom logonet, ale’nggen mbakwi, eeko logonip o.

Niniki abut mbangge, niniki nggagangge, eeke kenok, eeko logorak wone

12 It aakumi inabut mbangge kagak nu’lek wonogwe kenok, inale’nggen aret mbako logowak o. It aakumi inabut mbangge kagak nu’lek wonogwe nogo, op eekwi iinok, nggare-nggare mendaarak yippiigo mengga kwak, “Kineenik mondok logorak mendek wokkiraagin o,” yinuk, abok yoragagerak ti, it aakumi Ala iniki kunik eekwi nogo, aret wogoraagin o.

13 At Ala nen, “An maluk ambi eerikit,” mbake, ndi, aakumi maluk eeruwak nduk, iniki nggaganogo piige, eekeelik me, aap ambit-ambi iniki nggagangge kenok, “Yi Ala nen nini-ki nggagangge o,” yinuk, yuurak ti mondok mage o.

14 Nit niniki nggagangge nogo ti, aap ambi maluk eeruwak nduk, oone amburu pukpuk niikkenok nage menggi kwak, nit niniki nen eeriyak uugwe mba’nuk aret eeko monggoorak o.

15 Ndi, kwe ambi elege inikime logombunuk, ndaketak nogo, ti’nuk, eebe kole a’nuk, kangge menggi kwak, nit niniki nen aret maluk eeriyak uugwe mba’nuk, eebe eeko nogootik, ti’nuk, nineebe aret kanggo monggoorak.

16 Nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, kiniki nomongginakwi iyo, liippogo logonip o.

17 Ninabuwa nen obeelom eeppinanege inom, wo’- niroorak mbake nogo mondok ndakndak wo’nirage inom, abok aret agi nen mban wuppinani wage menggerak. Yi o ndi o abok aret eya eeke menggerak alom at ninogoba Ala nen aret wuppinani wage menggerak. At ambi agak eeke logonet, ne ambi paga o yumaak negen age, ne ambi paga o eya negen age, eekeelik mondok itok eya mban aret menggerak. 18 At nen yi mendek ndi mendek wakkaakit mbareegerak nogo tebenak kagak, it aakumi mban tiyanak logowak nduk, “Aap aa’nduk obeelom eerogo piyaakit o,” yinuk, oone yereegerak nogo paga iniki mbareegerak ndak-ndak eeke logonet, aa’nduk nit aakumi aret obeelom eerogo pinaneegerak.

“Kinaruk mban konenggwi a, eebe aret eekwi a?” wone

19-20 Nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone yi, liirogon waganggo logonip o. Nit abe koonak mban eerit nogo logorak Ala nen ninombareegerak nogo ti, ninanini paga eerit nogo logorak lek me, kit abok aret wone mbet-mbet konenggo logorak op aret kwe, yuurak kenok perak, liippunuk yogwe, kinanini mbet-mbet wungga’lek logonet eekwi, eeko logonip o.

21 Eeriyak lek mendek peyak wurik pogom kagak ugun eekwi, ndi, yi maluk ndi maluk eekwi, eeko monggotak nogo abok aret mbo punuk, kiniki yanggonak logonet, wone ninagap ndariyak wone Ala nen ninikime awi yappinanege menggerak wone nogo mban liirogon waganggo logonip o.

22 Ala wone kinaruk mban konenggwi kenok, kit aret kinambokan laganggologwe me, kinaruk mban konenggak eeko logorak ti mage o. Ata, konembunuk, eebe aret eeko logonip o.

23 Ala wone liippunuk, eeka’lek we kinaruk mban konenggwi kenok ti, aap ambi pugagi paga etenggen pekkolage nogo pogom kit aret o.

24 Aap ti nogo, etenggen pekkolage nagaatik, nage logonet, “Netenggen togop kagarak o,” yinuk, abe’naga’lek mbet-mbet kobak age menggerak kwe,

25 Ala wone li’luk eerogo yo’niragagerak paga wondet agago pinanege menggerak wone nogo, li’lak pekkolage logomenggerik, kobak aga’lek liirogon woppunuk eeke logomenggerak kenok, Ala nen ale’nggen ambik aap ti, oba pege logogin o.

26 Kit ambi nen, “An Ala wone liippunuk eeke agarik o,” yinuk, yogo monggotak kwe, kinambe liirogon arum wonaga’lek kinamili irip paga ugun agan nugwi kiinok, kit aret kinambokan laganggologwe, ndi, “An Ala wone liippunuk eeke agarik o,” yogo monggotak nogo ti, aanom warogo aret yogwe, eeko monggotak kiigi o.

27 It aap Ala oone liippunuk mondok abe eekwi iinok, ninogoba Ala nen ale’nggen mbake menggerak nogo ti, it wologwe-komologwe wenebela inom, kumi togwe inom, iniki aaninggin wonogwe iinok, inabuwa nen yeenggwaaranet nugwi, it aakumi iniki maluk nen maluk eeruwak nduk iniki nggagani wogwe iyo, tum wakkologwe, eeko menggaarak nogo it aret o.

2 “Aap inetenggen mban liippiyaagup,” yoragagerak wone

1 Nowe-nawot o. At abu tiyanak menggerak ninowe Yetut Keritutnogo, kiniki oba panggombunuk abet mba’nuk eerit nogo logonet, aakumi inetenggen liippiinok, eeppiigo logogup o.

2 Aap ambi nen mberaarenggen mbuti emas paga yarak inom, yum abu kigirikwe inom, yippunuk, kit tamban eeko monggo’nom unggwi wage, ndi, aap ambi eenggi lek yum maluk yirik unggwi wage, eekwi iinok,

3 aap yum abe kigirikwe yirik nogo ayuk wuppunuk, yogo logonet, “Nogoba o. Kwi’nogo menggam abe paga yayi kwi’nari mok o,” yogwi, ndi, aap eenggi lek nogo ayuk wuka’lek logonet, “We taati mi’ndak logorak a, ilin me nggween paga time kwi’nagan a,” yinuk, yogwi, eekwi kiinok,

4 kit kiniki nen aap ambi maluk, ambi abe, mba’nuk, yorogo logomunggup nogo lek a? Ndi, inetenggen liippiinok, yorogwe me, aap wone owak loongga nen eeko mengga kwak eeko logonet, maluk aret koombunuk, yorogo logomunggup nogo lek a?

5 Nowe-nawot o. Kit an niniki kunik me, wone yi, liirogon konenggo logonip o. It aakumi nen, “Aap ti, ineenggi lek,” inombakwi iigak, Ala nen miirinabeegerak nogo ti, ineenggi warak kwak, “Iniki mondok abet mbaruwak,” mbake, ndi, “Aap abok aret, Nogoba ao, yinuk, iniki kunik ee’nakwi iinok, nabu’me piyaagin o,” yinuk, abok yoragagerak nogo, Ala abu’me piige menggim ineyate kokwak unde eeppiige, eeruwak nduk, miirinabeegerak nogo lek a?

6 It aap ineenggi lek nogo, Ala nen aret miirinabeegerak kagak, kit nen meek eerogo piigwi kiigi o. Piyak-payak eekkinako logonet, niikkiren wone owak loonggo menggam pinagi nogwe nogo ti, it aap ineenggi warak nen eerogo pinagagwi nogo lek a?

7 Ndi, kit at anebunu mendek ogogutak endage tiyanak menggerak nogo miyuk-meya eerogo pugwi ti, it aap ineenggi warak nen eeppugwi nogo lek a?

8 Ala wone mbanak ndak-ndak eeko logonet, “It ineebe iniki kunik eekkologo mengga ti kwak, aakumi inom menggaarak ti, togop aret iniki kunik aganako logowak o,” yinuk, nit ninogoba endagembogut wone lengganogo yo’niragagerak nogo eekwi kiinok ti, op aret eekwi kwe,

9 aakumi inetenggen liippiinok eeppiigwi kenok perak, maluk eekwi aret o. Ti eekwi paga wone yugu nogo taganogo pugwi me, Ala nen, “Kit maluk aret eekwi o,” yinuk, yokkiraagin o.

10 Ala nen wone lengganogo yo’niragagerak nogo abok aret kit eeko logonet kwe, ambiriluk ambi eeka’- lek kiinok perak, wone ti abok aret eeka’lek me, maluk aret eekwi o.

11 At Ala nen, “Kwe kundugume wuriyak mage o,” ari logonet, “Aap wariyak mage o,” inom yereegerak me, kit ambi kwe wuka’lek logonet kwe, aap wakwi kiinok ti, Ala wone yugu taganogo pugwi me, maluk eekwi aret o.

12 It aakumi nen yogo logonet, “Ala nen wone lengganogo yo’niragagerak paga wondet agago pinanege menggerak wone ti paga ninowak loonigin o,” yinuk, abeko logonet, inoone yogwe, eerit nugwi, eeko mengga kwak, eeko logonip o.

13 Kit kinoreewi inabuwa nen obeelom eeppiiga’lek kiinok, Ala nen kinowak loongge logonet, kinabuwa nen obeelom eeppinagagin lek o. Ndi, kinoreewi inabuwa nen obeelom eeppiigwi kiinok perak, kinowak looniyak nogo kinagabiti lek aret logomunggup o.

Abet mbakwi kwe, eebe inom eeka’lek kenok yoragagerak wone

14 Nowe-nawot o. Kit ambi nen, “Niniki abet mbake o,” yogwe kwe, eebe eeka’lek kiinok, kit abet mbakwi nogo kin age mbakop? Ala wone yugu eebe eeka’lek logonet, we abet mbakwi paga mban Ala nen kinagap ndarigin mbakop?

15 Kiniriluk ambi ilik, kinoreeluk ambi a, ayum inom, ko’lu-kii’me noorak mendekinom, wonage lek kagak,

16 kit ambi nen at eebe op logowak nduk wogoga’lek logonet, “Kambi ndonggorogon nengge, karogwiyum yikkolage, ee’nuk, kiniki ale’nggen paga nage logot o,” yinuk, yogwi kiinok, ti yogwi paga kit abet mbakwi nogo kin age mbakop?

17 Nit niniki abet mbakwi nogo ndak-ndak eebe inom eeka’lek logonet, abet mban mbakwi kenok ti, we aanom warogo abet mbakwi kogo o.

18 Togop aret kwe, kit ambi nen, “Kat abet mban mbake kwe, an perak, eebe inom aret eeke o,” yinuk, yogwe kiigirak me, wologo wae. Kit abet mbakwi nogo, eebe inom eeka’lek kiinok, “Yi aap abet mbaka’lek aret,” kinombarugun kwe, an perak, abet mba’nuk eebe inom aret eeke me, “Yi aap abet mbake aret,” nombarugun yi kogo ogotik?

19 Kit nen, “Ala ti, alik aret menggerak abet mbako ogoorik o,” yinuk, mbakwi ti op aret kwe, it kugi kunduk wone ti togop aret abet mba’nuk, inagabiti nen inaganak nuguranet nugu menggaarak kwe, kit perak, abet mba’- nuk puk mban wonogwe kiigi o.

20 Nowe-nawot o. Kit wi negen agan nugwi kiigi o. Eebe eeka’lek kagak abet mban mba’nuk, puk wonogwe kiinok ti, “Yi aanom warogo aret abet mbakwi o,” yinuk, mbaka’lek ogotik ya?

21 Nit ninogoba Abarakam nogo nen Ala ake warogo kani kunggo menggam ogobakkigirogo punuk, at aput Itak Ala ake pereegerak nogo paga Ala nen, “Yi aap abe o,” yinuk, obeelom agago pereegerak nogo lek a?

22 Ala abet mbake logonet, eebe inom eeke mbareegi, “Aap yi, abe o,” yinuk, obeelom agago pereegerak yi kogo ogotik? Ndi, eebe aret eereegerak paga at iniki abet mbareegerak nogo yobok yuulik, mondok endak aret agagerak o.

23 Ti eereegerak paga, “Aap Abarakam nen Ala abet mba’nuk iniki at oba panggombereegerak paga, Ala nen, Aap yi abe o, yinuk, obeelom agago pereegerak o,” yinuk, Ala wone liiru mbanak nogo a’me lik ari mbareegi, at Ala nen, “Aap Abarakam nogo ti, an nore aret o,” yinuk, yereegerak.

24 Ti kenok, niniki abet mba’nuk eekwi kwe, eebe inom eeka’- lek kagak, Ala nen, “Aap yi, abe o,” yinuk, obeelom agago pinanigin lek o. Ata, abet mba’nuk, eebe inom eekwi paga eeppinanege menggerak yi kogo ogotik?

25 Ti eereegerak ndak-ndak, kwe terak wuka Arakap nogo nen it aap Iterali mendek o pekkoorak nduk wogogwaarak nogo, inookwi iyo, kumaappiinok, tu alik paga nomonogo nappiyareegerak nogo paga, Ala nen, “Kwe yi, abe o,” yinuk, obeelom agago pereegerak nogo lek a?

26 Ninagabolo wonage kagak, niniki nggigik togon nage kenok, “Aap ti kanggerak o,” yinuk, yogo monggoorak nogo ndak-ndak, niniki abet mbakwi kwe, wone ti eebe inom eeka’lek kenok ti, aanom warogo abet mbareegurak aret mbaruwok o.

3 Ninoone paga maluk eeko monggoorak wone

1 Nowe-nawot o. Ala nen ninowak loongge logonet, nit aakumi mamuninako monggoorak nogo eeko logomonggoorak abu liippinaninuk, aaninggin nggwok ninoba pinanigin nineenu me, kit abok aret, “An mamuniraga mendek logokit,” mbarugup o.

2 Nit abok aret niniyogobit lik togon yigeebu wanggo monggoorak o. Nit ninoone yogootak paga irip paga maluk age lek kenok, nit mondok obeelom logonet, nineenggininiyok paga maluk eeriyak ee’ninake nogo, abok aret tebenogo pogo logorak op aret o.

3 Kuda wonok nogo logonet, nit, “Ndime noorak,” mbako’nom nogome wo’niren nawak nduk, keele mbuuluk ambe paga mbarembunuk, eebe abok aret ena koonggo mo-nggoorak.

4 Ndi, yiiro kunduk nggwok lombok me, o wiya omaawi wake logonet, wonok nage menggerak kwe, yiiro wonok nega nogo nen, “Ndime noorak,” mba’nuk ogobak koonggak yuwak nduk, eyo abu mbuuluk akom paga pugunik menggerak nogo paga nomonogo nappege menggerak.

5 Ti pogom ninamili aret o. Nineenggininiyok nggwok kagak, ninamili mbuuluk nogo nen yogootak paga ndugwi nggwok wigak ari menggerak. Kani anggen mbuuluk nen tekkani nggwok nengge menggerak nogo abe’nip o.

6 Ninamili ti, kani pogom aret o. Yi maluk ndi maluk anebunu abok aret alom ti, ninamili aret o. Ninamili ti, nineebe ando aret me nineebe apit aret maluk eerogo pinanege menggerak. Kani omoonu’me nen kani anggen wonok ninamili paga wuninogo pi wagaatak paga, nit aakumi nggween paga mendek eeko monggoorak abok aret eerit nogo logonet, maluk mban eerit nogo logowok nduk, ninoba wuninogo pinanit nage menggerak alom ti, ninamili aret o.

7 Towe-pagi inom, ndiimbu-nggwiya inom, woret-waalo inom, yi kole yenggenak laut inikime menggaarak yibut-yikwe inom, yi mendek ndi mendek ogobakkigirik nogo abok aret pigogo owaanggo eeginako menggaarak me, owaanggo eeginaburak op aret kwe,

8 ninamili perak, yanggonogo owaanggo eeriyak meek o. Ninamili ti abu maluk, aakumi inooriyak nduk iri’ngga magagirak nogo pogom mondok yagabit aago wonage me, tebenogo puurak meek aret o.

9 Ninambe peenok paga ninogoba Ala alut eekwi, ndi, peenok paga aakumi Ala etenggen ndak-ndak ogobakkigirogo piyareegerak kagak, kugi pulunogo piigwi, eeko monggoorak.

10 Ninambe ambit me nen wundi wage logonet, Ala alut eekwi, ti’nuk, aakumi kugi pulunogo piigwi, eeko monggoorak me, togop eeriyak abu mage o, noreewi togon, ai.

11 Niyo eneeri ambit me nen ambi mili wundi wage, ndi, ambi nggut wundi wage, eeke kogo monggotak?

12 Woromo nen tawi yege, tawi nen woromo yege, eeriyak op mbakop? Ndi, niyo nggut nen niyo mili wundiyak op mbakop? Togop mondok eekeelik o, noreewi.

Agi mbogut paga nen niniki warak eeppinanege wone

13 Kit aap ambi kinenggela’me iniki warak logonet, yi mendek ndi mendek mbet-mbet yelok kage menggerak kenok, aap ti, iniki tebenak logonet, iniki warak nen obeelom eerit nage kinigen kogo logobagip nduk, eerit nage logowak o.

14 “Niniki warak aret,” mbakwi kwe, kinoreeluk ambi anini eeppogo logonet, worokot liinik agan nugwi, “An koongge mban eeriyak,” mba’nuk, agan nugwi, eeko logonet kwe, “Niniki warak o,” yinuk, wogoppatiyak ti, mage o. Togop agan nugwi paga Ala ndogop menggerak wone yugu kagak, abut laganggwi me, kit pilit pugunit nugwi aret kiigi o.

15-16 Kit kinoreeluk ambi anini eeppogo logonet, worokot liinik agan nugwi, “An koongge mban eeriyak,” mbako logonet, eerit nugwi, eekwi kiinok, abu naalop-kaalop age logonet, yi maluk ndi maluk abok aret age kogo mo-nggoorak nogo ti, at iniki warak agi menggerak Ala nen koonogo pinagage kagak eekwi lek o. Ata, at Tile nen it aakumi nggween paga mendek iniki koonogo piige kagak, iniki nengge kenok, eeko menggaarak nogo mendek aret eekwi kiigi o.

17 At agi iniki warak menggerak nogo nen koonogo pinanege nogo ti, nit kikak naka’lek obeelom mban wonogwe, ugun logowak nduk, “Mage,” yorogwe, niniki yanggonak paga yorogwe, yo’nirogwe iinok, “E o,” yinuk, eekwi, aakumi inabuwa nen obeelom eeppiigwi, eyoonggen abe yi’- nage menggi kwak, nit togop aret obeelom eerit nugwi, aap ambi obeelom eeppugwi, ambi maluk eeppugwi, eeka’lek ndak-ndak eeppiigwi, niniki laakot logonet yoraga’lek abe paga mban yorogwe, eeko logowak nduk, ee’ninake menggerak aret o.

18 It aakumi iniki lambumbiinet nega nogo nen awi anggen yako mengga kwak, aakumi iniki lambunik logowak nduk eeppiinet nugu nagaatik, ti’nuk, anggen kole age kenok, mbanggologo mengga kwak, aakumi obeelom mban eerit nugwi paga iniki ugun tayenak ale’nggen paga wonogwe iigo menggaarak o.

4“Aap nggween paga mendek eekwi kinom kunggoloorak mage,” wone

1 Kit ndugwi pugwi, wone wakwi, eeko monggotak alom ti, ngge paga o? Kiniki nengge alom abok aret ti, “An nduk eeriyak, kat nduk eeriyak,” yinuk, kinikime nen nili-kili yogo logonet, eeko monggotak nogo lek a?

2 “An ndi mendek kolaakit lak, ao,” yinuk, kiniki nengge kwe, woorak meek age kenok, aap wariyak koonggwi, “An aret kolaakit lak, at mban kolage ti, neebi a,” yinuk, kinoreeluk aret kwe, kineebi mbakwi, eeko logonet, ndi mendek uugwe mbakwi nogo wagangga’lek kenok, wone wakwi, ndugwi pugwi, eeko monggotak. Kit uugwe mbakwi nogo, Ala nggino yoga’lek me, wagangga’lek aret ogotik o.

3 Ndi, kit ando Ala nen wokkiraawak nduk nggino yogo monggotak kwe, kiniki nengge nogo mugurok nogo logonet, lek eerogo patuwok nduk, kiniki abu alik koombunuk yogwi me, wokkiraagin mondok lek o.

4 Kwe ambi nen aap ambi waganggak eeke menggi kwak eeko monggotak kit yi, it aakumi nggween paga eeko menggaarak mendek kinom kunggologwe kiinok, Ala kinom ogookkologwe nogo kineenggo’lek me eeko ogotik? Togop me, aap ambit-ambi, “It aap nggween paga eeko menggaarak mendek ninom kunggola,” mba’nuk, eeke kenok, Ala imbirak ogookkolage menggerak aret o.

5 “Ala nen Aberiniki ninikime mambinaneegerak wonage kagak, niniki nengge nogo mugurok nogwe niinok, Aberiniki nogo nen, Ao, yinuk, iniki wakkolage menggerak o,” yinuk, Ala wone liiru mbaneegerak nogo ti, we mbaneegerak mbakop?

6 Aberiniki iniki togop aret wakkolage kagak kwe, maluk mbo puwak nduk, Ala iniki kunik nen eeppinanegak mban eeke menggerak. Ti kenok, Ala nen ari logonet, “It aakumi iniki wogoppako menggaarak nogo, an nen tebenogo piige minggirak kwe, Iniki tebenak menggaarak nogo perak, niniki kunik nen eeppiige minggirak o,” yinuk, yereegerak Ala wone liiru mbanak wonage o.

7 Togop me, Ala abu’me tebe yinip o. Ala abu’me tebe yinuk, wonogwe me, Tile nen maluk eekkinabi wage kenok, kole mbaganuwak nduk, kinom wim perenggologo logonip o.

8 Kit Ala owagam nogwe kiinok, at kunduk, kit kinowagam ari wage logogin o. Kit maluk eeko monggotak yi, kineenggi kookwi, ndi, kiniki mbere yi, ambit eeppunuk kinomaluk mbo pugwi, eeko logonip o.9 Kiniki puru yogo logonet, le yogwe, leenggup maakwi, eeko logonip o. Kit i’ndok kanggwi, kinale’nggen yogwe, eekwi ti mbo punuk, kiniki puru yogo logonet, leenggu maako logonip o.

10 Ala abu’me kiniki tebe yinip o. Tebe yogwe kiinok, at nen kit aret tiyappinagagin o. “Aakumi inabok mbaniyak mage,” yoragagerak wone

11 Nowe-nawot o. Nabok-kabok yuurak mage o. Kit nen kinowe-kinawot inabok mbanggwi, inowak loonggwi, eekwi ti, “Ala nen wone lengganogo yo’niragagerak ti maluk yereegerak,” mba’nuk, yogo logonet, Ala owak loonggwi negen eekwi me, kit wone lengganak eeka mendek lek o. Kit Ala owak loonggo monggotak mendek aret kinombakwi me, togop eerugup o.

12 Wone lengganogo yo’- niragagerak owak loongge menggerak ti, at Ala alik aret o. At alik nen ninagap ndake, lek eerogo pinanege, eeriyak op aret kwe, kit Ala kokwak eekko’nok kinowe-kinawot inowak looniyak nduk eeko ogotik ya? Mage o, noreewi.

Ala nen koonogo yo’nirage kagak, eeko logorak wone

13 Wologo wae! Kit wone yogo logonet, “Yogondak a, ko’lu a, o kota time nogo logomonggoorik, wu kuwak eekkolaawok nduk, yi mendek ndi mendek kunit nugwi niigak, tahun ambit aruwak o,” yinuk, yogo monggotak nogo, kinaruk logonip o.

14 Kit ko’lu eekkinaburak nogo, kineenggo’lek logonet yogwe kiigi o. Nineenik wonogwe nogo ti, laago aagi pogom aret o. Laago aagi nogo ti, ne ambit lagangge ninigen kogootak kwe, lek age menggerak kokwak ti, nineebe togop aret ee’ninake menggerak o.

15 Kit nen yogo logonet, “Ninogoba nen koonogo yo’nirage kenok nineebe op logonet, Yogop eeruwok, ndogop eeruwok,” yogo logorak perak op o.

16 Ko’lu eeriyak kineenggo’lek kagak, kineenu negen eekko’nok wogoppakwi ti, maluk aret eekwi kiigi o.

17 Ndi, kit obeelom eeko logorak kineenu logonet kwe, eeka’lek kiinok, tirogon maluk aret o. 5 Ineenggi warak iinok, kurumbi yoragagerak wone

1 Kit aap kineenggi warak yi, kinaruk logonip o. Kit andi yagan wako logorak eyom panggoni wage me, kinale yikkologwe, kinaleenggu maakkologwe, eeko logonip o.

2 Kinamendek ambik wonage nogo ti, maluk age, kinayum abe nogo ti, kutabak nen nibinogo pege,

3 kinawu mbuti emas inom, perak inom, ogobakkigirik nogo ti, muk yi’mbaani kunit nage, eerogo pegerak agaarik o. Kinawu yi’mbaani kunogo pegerak ti paga kit nggilimi negen kumaappatogo wonogogutak nogo kin arigin o. Ndi, yi’mbaani kunogo pit nage menggi kwak, kit kinagabolo togop aret kani nen nenet nagin o. O age yobok paga eeppinani woroorak nogo abu panggoni wage kagak kwe, yi mendek ndi mendek kiniki kundugu kuwak eerogo pako nogogutak me, kinenggali nen leenggu maakkologo logomunggup o.

4 It kineyabu eeppinagagaarak nogo, onggo ndak-ndak wogoroorak kagak eeko nogogutak me, it inoone mumun kokop yokkirogwe yi, iyaanip o. It ando anggen yugu wonok kira wogwe nogo kunduk, inoone yogwe at Omaawi Lombok Menggerak ninogoba nogo, muk aruk konengge agaarik o.

5 Kit nggween paga mondok obeelom mban logonet, kinikilom kenok mban eerit nogo nogogutak nogo o. Wam amok warak age kenok wariyak nduk, mbi abuk nggininogo wogorogo mengga kwak, kit, “Yi mendek ndi mendek amburu warak mban na,” mbarit nogwe paga kinamok warak eekkologwe me, kinoorigin aret mbako logonip o.

6 It aakumi maluk eekeelik nogo nen wone onggo yokkiraga’lek iigak, kitnen mban pilit wone inoba piinok, inooko nogogutak nogo o.

Aaninggin inoba age kagak, tamban eeko logorak wone

7 Togop me, nowe-nawot o. Ti eeppinagagwi nogo koonikit nduk, ninowe woraagin me, kiniki kwippunuk logonip o. Aap ambi nen mbi awi yaketak nogo mayu kage, kibi kage, eeke kagak, kole aruwak nduk iniki kwippunuk, tokkage menggerak nogo liippinip o.

8 Ti kokwak, kit kunduk kiniki kwippunuk logonip o. Ninowe woroorak eyom abu panggoni wagaarak wonage me, kiniki nu’lek eeppatinuk logonip o.

9 Nowe-nawot o. Ala nen maluk onggo eeppinagi wage kero, kiniki laakit-laakot mbako logonet, at ambi abok mbanggak eeko logogup o. Ninowak loongga nogo ti, muk tu ngga’nggi paga panggoni wagaarak wonage yi kaanip o.

10 Nowe-nawot o. It aap Ala nen yorage kagak yorogo nogogwaarak nogo piyak-payak eeppiigwi iigak, iniki kwippunuk inogogumbuk logonet waganggo nogogwaarak nogo kwak, kit ndak-ndak aret in wakkagak eeko logonip o.

11 It aaninggin inoba age kagak inogogumbuk logonet waganggwi iinok, Ala ale’nggen inoba piige nagagerak nogo nineenu aret o. Aap Ayup kunduk aaninggin oba age kagak wagangge nagagerak nogo ti, muk koneneegutak o. Aakumi abok Ala inabuwa nen obeelom eeppiige menggerak me, aap Ayup aaninggin oba age kagak iniki kwippunuk abu wagangge mbareegi, ti’nuk, irip paga Ala nen eeppereegerak nogo ti, kineenu aret o.

12 Togop me, nowe-nawot o. Ala endage we lek me ugun yuurak mage o. Mbogut endage inom, nggween endage inom, yi mendek ndi mendek endage abok aret kumbunuk, “Yokkiragi o,” yinuk, yoroorak mage o. Kit maluk yogwe paga Ala nen aaninggin kinoba pinagage kero, “E o,” mbakwi kiinok, “E o,” aret yuurak. Ndi, “Lek o,” mbakwi kiinok, “Lek aret o,” yuurak. Wone iya lombok nogo ti aret yokkiragi o.

13 Aap ambi kinenggela’me nen aaninggin-paaninggin oba age kenok, at tamban eekkolage logowak o. Ndi, ambi iniki ale’nggen mbake kenok, ndawi wake logonet, Ala endage tiyappege logowak o.

14 Ndi, ambi kugi andi eeke kenok, it aap Ala apuri unde nogo woraawak nduk, wiiramenggerak wogo logomenggaarik, amburu oba mbenambunuk, Ala endage kunogo ake tamban eeko logowak o.

15 Ndi, iniki Ala oba panggombunuk, tamban eekwi iinok, ninogoba nen aap andi nogo omaawi aret nege logowak nduk, obeelom eeppigin o. Ndi, at maluk eereegerak kenok, omaluk ti inom aret lek eerogo pigin o.

16 Togop kenok, kit maluk eeko monggotak nogo, at ambi enggaanom paga paganggwi, at ambi nen at ambi ake tamban eekwi, eeko logomonggotak paga kugi andi eekkinake kenok, obeelom eekkinake logogin o. Aap ambi maluk inikime lek logonet iniki abe koonak paga oone mondok nabek togon tamban eeke kenok, Ala nen mbo pigin lek o. Aruk konenigin aret o.

17 At aap Eliya ti, nit pogom aret kwe, “Mayu woraagun o,” yinuk, oone nabek togon tamban eereegerak me, mayu nggween paga wambi waga’lek kagak tahun kenagan eeppunuk, tut 6 peneneegerak.

18 Ti’- nuk, peebi tamban eeke mbareegi, mayu nogo mondok lubu-lubu wambeegerak me, iri’ngga awi yarak nogo mbilangge nagagerik, anggen yi’nagagerak.

19 Nowe-nawot o. Aap ambi Ala ndogop menggerak wone nogo koneniyak, “Neebi o,” yinuk, nomo agan nage me, kit ambi nen aap nogo iniki yanggombunuk wonok wogwe kiinok,

20 Ala nen yokkirage logo-net, “Aap ti, maluk eeke menggerak nogo mbo punuk, an noone woorak nduk, iniki yanggombunuk wonok wogotak paga, aap ti, kambunuk nogo menggam nage me, omaluk lek eerogo agap ndaruwak nduk, eekotak me, op aret eekotak o,” yinuk, yokkiraagin o.

Dawut nen Aput Talomo Aruk wareegeerak wone yi o.

DAWUT NEN APUT TALOMO KINI WUPPEREEGERAK WONE YI-O.     1 Mbininegwaarak 28:9  9 Yorage nagagerik, aput Talomo yoge logonet, “Ndi, kat na...